Image default

Sterrenstelsels hebben bipolaire gasuitstroom tot ver in intergalactische ruimte

Sterrenkundigen hebben voor het eerst in drie dimensies waargenomen dat gas vanuit spiraalvormige sterrenstelsels met hoge snelheid naar boven en naar beneden wordt geblazen, ver het sterrenstelsel uit. Ze bevestigen hiermee de heersende theorie van de evolutie van sterrenstelsels die zegt dat ster-vormende sterrenstelsels intergalactische gasstromen veroorzaken door gas langs de polen te lozen (Nature). In de modellen die de vorming van sterrenstelsels beschrijven, zijn gasstromen belangrijk. Sterrenstelsels groeien door de inval van gas uit hun omgeving. De groei, zo is het idee, wordt geremd doordat jonge sterren en superzware zwarte gaten gas via schokgolven ver terug de ruimte in blazen. Wat er precies gebeurt, is onbekend, maar zonder sterke gasstromen zouden er veel te zware sterrenstelsels ontstaan. Onderzoekers hebben nu voor het eerst overtuigend aangetoond dat galactische winden tot ver buiten sterrenstelsels geraken. Ze deden dat met behulp van het MUSE-instrument van de Europese Very Large Telescope in Chili. Ze bestudeerden het signaal van ijl magnesiumgas rond bijna tweehonderd, verre, spiraalvormige sterrenstelsels. Bij de helft van deze sterrenstelsels kijken ze tegen de rand van de schijf aan. Bij de andere helft zien ze de schijf als een cirkel. In de groep stelsels waarbij de astronomen tegen de rand keken, bleek dat de gasstromen loodrecht naar boven en naar beneden gaan. ‘We zien het gas tot tienduizenden lichtjaren van het stelsel en het beweegt met honderden kilometers per seconde door de intergalactische ruimte’, aldus hoofdauteur Yucheng Guo (Universiteit van Lyon, Frankrijk). Nu astronomen de gemiddelde gasstromen en snelheden in kaart hebben gebracht, kunnen ze hun computersimulaties van de ontwikkeling van sterrenstelsels testen en aanpassen. Dat geeft meer inzicht in de manier waarop sterrenstelsels ‘groeien’. (EE) (Image Credit: HST/ESO/VLT/MUSE/Yucheng Guo et al.)

Ook interessant

Laatste grote botsing van Melkweg speelde zich minder lang geleden af

stipmedia

Astronomen sporen koolstof op in ver jong sterrenstelsel

stipmedia

Merkwaardige exoplaneet nabij rode reuzenster heeft toch een atmosfeer

stipmedia

Hubble-ruimtetelescoop moet het wat rustiger aan gaan doen

stipmedia

Ongewoon traag draaiende neutronenster ontdekt

stipmedia

Mysterieuze concentraties van materie rond jonge sterren

stipmedia