Image default

Voyager 1 bereikt grens van één lichtdag

De Amerikaanse ruimtesonde Voyager 1 heeft een bijzondere mijlpaal bereikt. Op 18 november 2026 kwam het ruimtevaartuig op een afstand van één lichtdag van de aarde. Dat betekent dat een radiosignaal, dat zich met de lichtsnelheid voortplant, ongeveer 24 uur nodig heeft om de sonde te bereiken. Voyager 1 is het eerste door mensen gemaakte object dat zo ver van onze planeet verwijderd is. De mijlpaal maakt niet alleen de enorme afstanden in het heelal inzichtelijk, maar onderstreept ook de uitzonderlijke levensduur van de ruimtesonde.

Eén lichtdag is de afstand die licht in 24 uur aflegt. Bij een lichtsnelheid van bijna 300.000 kilometer per seconde komt dat neer op ongeveer 25,9 miljard kilometer. Voyager 1 beweegt met een snelheid van circa 17 kilometer per seconde ten opzichte van de zon door de ruimte. De sonde heeft dus bijna een halve eeuw nodig gehad om deze afstand vanaf de aarde te overbruggen.

Voyager 1 werd op 5 september 1977 gelanceerd, met als belangrijkste doel de buitenste planeten van ons zonnestelsel te onderzoeken. De sonde passeerde Jupiter in 1979 en Saturnus in 1980. De metingen en beelden leverden belangrijke nieuwe inzichten op in de atmosfeer, magnetische velden, manen en ringen van deze planeten.

In augustus 2012 passeerde Voyager 1 de heliopauze: de grens waar de zonnewind, een voortdurende stroom geladen deeltjes afkomstig van de zon, wordt verdrongen door het interstellaire medium. Daarmee werd de sonde het eerste ruimtevaartuig dat de heliosfeer verliet en rechtstreeks metingen kon verrichten in de interstellaire ruimte. Het zonnestelsel zelf heeft de sonde daarmee overigens nog niet volledig verlaten. De Oortwolk, een uitgestrekt gebied met ijsachtige objecten dat vermoedelijk de buitenste begrenzing van het zonnestelsel vormt, ligt nog vele malen verder weg.

Ook na bijna vijftig jaar functioneert Voyager 1 nog gedeeltelijk. Verschillende wetenschappelijke instrumenten meten onder meer de intensiteit van kosmische straling, magnetische velden en eigenschappen van het interstellaire plasma. Die gegevens helpen onderzoekers beter te begrijpen hoe de heliosfeer overgaat in de interstellaire omgeving en hoe geladen deeltjes zich door de ruimte bewegen.

De energievoorziening van Voyager 1 wordt geleverd door radio-isotopengeneratoren (RTG’s), die warmte uit het radioactieve verval van plutonium-238 omzetten in elektriciteit. Omdat het beschikbare vermogen ieder jaar afneemt, schakelt NASA geleidelijk instrumenten en verwarmingssystemen uit om de missie zo lang mogelijk voort te zetten.

De grens van één lichtdag is daarmee meer dan een symbolische afstand. Voyager 1 fungeert als een uniek meetstation in een omgeving die vanaf de aarde niet rechtstreeks te onderzoeken is. De sonde blijft gegevens verzamelen over de ruimte tussen de sterren, terwijl haar radiosignalen steeds langer onderweg zijn naar huis.

Ook interessant

De aarde overleeft waarschijnlijk wel het einde van de zon

Rory

Meteorenstorm van de maan in december 2032 gaat niet door

Rory

SpaceX vangt voor het eerst bovenste trap van Starship op na ruimtevlucht

Rory

Reusachtige interstellaire wolk lijkt op spiraalstelsel

Rory

Matig windje en toch hoge golven – op Titan

Rory

Magnetisch veld van hete Jupiter remt stormwind af

Rory