Ruimtevaartbedrijf SpaceX heeft op 14 november 2026 voor het eerst de bovenste trap van de Starship-raket na een vlucht door de ruimte opgevangen met de mechanische armen van de lanceertoren. Het ruimtevaartuig, aangeduid als Ship 42, keerde na ongeveer 22,5 uur en veertien omwentelingen rond de aarde terug naar de lanceerbasis Starbase in Texas. De geslaagde manoeuvre is een belangrijke stap in de ontwikkeling van volledig herbruikbare raketten.
Starship bestaat uit twee onderdelen: de onderste trap, de Super Heavy-booster, en de bovenste trap, het eigenlijke ruimtevaartuig. Tijdens de lancering levert de Super Heavy de benodigde stuwkracht om Starship door de dichte onderste lagen van de atmosfeer te brengen. Na de afscheiding vervolgt het ruimtevaartuig zelfstandig zijn vlucht naar de ruimte. Tot nu toe was SpaceX er al meerdere keren in geslaagd om de Super Heavy-booster met behulp van de lanceertoren op te vangen. Het terughalen van de bovenste trap was aanzienlijk complexer, omdat deze een veel hogere snelheid bereikt en bovendien de terugkeer door de atmosfeer moet doorstaan.
Tijdens de vijftiende geïntegreerde testvlucht (IFT-15) steeg Starship op 13 november op vanaf Starbase. Het ruimtevaartuig bereikte een baan om de aarde en zette 26 Starlink-satellieten uit. Vervolgens begon de terugreis. Na de terugkeer in de atmosfeer, waarbij het hitteschild de hoge temperaturen door de luchtweerstand moest weerstaan, manoeuvreerde Ship 42 richting de lanceerbasis.
In de laatste fase van de landing draaide het ruimtevaartuig zich verticaal en ontstak het drie Raptor-raketmotoren om de daalsnelheid sterk te verminderen. Vervolgens werd het voertuig opgevangen door twee grote mechanische armen aan de lanceertoren. SpaceX noemt deze constructie Mechazilla; de grijparmen worden informeel aangeduid als ‘chopsticks’. De armen moeten het mogelijk maken een rakettrap direct bij de lanceertoren te bergen, zonder dat deze op landingspoten hoeft neer te komen.
De geplande dubbele opvang slaagde overigens niet volledig. De Super Heavy-booster keerde tijdens deze testvlucht niet terug naar de lanceertoren. Een automatisch veiligheidssysteem brak de geplande opvang af nadat afwijkingen in de positie van de booster waren vastgesteld. De booster maakte vervolgens een gecontroleerde koerswijziging richting de Golf van Mexico.
Het hergebruik van rakettrappen kan de kosten van ruimtevaart aanzienlijk verlagen. Traditionele draagraketten verliezen na een lancering doorgaans een groot deel van hun constructie. Door zowel de onderste als de bovenste trap te kunnen bergen en opnieuw in te zetten, wil SpaceX de tijd en kosten tussen opeenvolgende lanceringen sterk terugbrengen.
De geslaagde opvang betekent nog niet dat Ship 42 direct opnieuw kan vliegen. Daarvoor zijn uitgebreide inspecties en mogelijk reparaties en onderhoud nodig. Toch is de technische demonstratie een belangrijke doorbraak. Als SpaceX erin slaagt het systeem betrouwbaar te maken, kan Starship uitgroeien tot een lanceersysteem waarmee grote hoeveelheden vracht en uiteindelijk ook mensen tegen aanzienlijk lagere kosten naar de ruimte kunnen worden gebracht.
