Image default

Ruimtesonde ontdekt ‘nieuw’ gas in atmosfeer van Mars

De Europees/Russische ExoMars Trace Gas Orbiter heeft voor het eerst kleine hoeveelheden waterstofchloridegas gedetecteerd in de atmosfeer van de planeet Mars.
Waterstofchloride of HCl bestaat uit een atoom waterstof en een atoom chloor.
Vermoed wordt dat het gas is vrijgekomen uit ‘zeezout’ dat met stofdeeltjes hoog de atmosfeer in is geblazen (Science Advances).
Hoewel de planeet Mars tegenwoordig erg droog is, zijn er sterke aanwijzingen dat er miljarden jaren geleden oceanen op zijn oppervlak hebben bestaan.
Deze zijn verdampt, en daarbij hebben zich zoutafzettingen gevormd die door de wind de atmosfeer in worden geblazen.
Opwarming door de zon zorgt ervoor dat het zout, samen met stofdeeltjes en waterdamp van de ijskappen van de planeet, tot grote hoogte opstijgt.
Bij reacties tussen het zilte stof en de waterdamp komt chloor vrij, dat op zijn beurt weer met waterstofhoudende moleculen reageert en waterstofchloride vormt.
Behalve de detectie van waterstofchloride – het eerste halogeengas dat op Mars is waargenomen – heeft het recente ExoMars-onderzoek ook de bevestiging opgeleverd dat de rode planeet grote hoeveelheden water is kwijtgeraakt.
En dat proces is nog steeds bezig. De geschiedenis van het waterverlies van Mars kan worden gereconstrueerd door te kijken naar de huidige samenstelling van het water op de planeet.
Water bestaat voor het overgrote deel uit moleculen die zijn opgebouwd uit twee waterstofatomen en één zuurstofatoom.
In sommige watermoleculen is een van de waterstofatomen echter vervangen door een deuteriumatoom – een vorm van waterstof met een extra neutron.
Deze watermoleculen zijn wat zwaarder dan hun algemenere soortgenoten, en ontsnappen daardoor minder snel aan de planeet.
Naarmate de tijd verstrijkt neemt de deuterium/waterstof-verhouding van het Marswater dus toe.
De nieuwe gegevens laten zien dat de deuterium/waterstof-verhouding op Mars sterk varieert met de hoogte in de atmosfeer en het seizoen. Eenmaal volledig verdampt is het Marswater sterk verrijkt met deuterium: de deuterium/waterstof-verhouding is dan zes keer zo groot als op aarde.
Dat is een duidelijke aanwijzing dat er mettertijd veel water aan de planeet is ontsnapt.
Belangrijke factoren daarbij zijn de grote stofstormen die regelmatig op Mars ontstaan en het verdampen van poolijs tijdens zuidelijke zomer. (EE)
(Image Credit: ESA/ATG medialab)

Ook interessant

Planetenstelsel ontdekt rond een ster die de ‘verkeerde’ kant op draait

stipmedia

Chicxulub-inslag mogelijk toch door een komeet veroorzaakt

stipmedia

Verdampte korsten van aarde-achtige planeten aangetroffen in uitgeputte sterren

stipmedia

Marsverkenner maakt zijn eerste kleurenfoto

stipmedia

Nieuwe Marsverkenner Perseverance is klaar om te landen

stipmedia

Afstand tot verste object van ons zonnestelsel gemeten

stipmedia