Image default

Aan flarden gescheurde ster verraadt rotatiesnelheid van superzwaar zwart gat

Astronomen hebben, met behulp van de Europese röntgensatelliet XMM-Newton, waargenomen hoe een superzwaar zwart gat op 300 miljoen lichtjaar van de aarde een ster heeft opgeslokt.
Daarbij hebben ze kunnen vaststellen hoe snel dit zwarte gat om zijn as wentelt (Science, 9 januari).
In het centrum van zo’n beetje elk volwaardig sterrenstelsel schuilt een kolossaal zwart gat.
Sterren die zich te dicht in de buurt van dit object wagen worden letterlijk aan flarden getrokken.
De vrijgekomen stermaterie spiraal vervolgens naar het zwarte gat toe, wordt extreem heet en zendt intense röntgenstraling uit.
Op 22 november 2014 hebben astronomen zo’n gebeurtenis, die in elk stelsel maar eens in de ongeveer 100.000 jaar plaatsvindt, waargenomen.
Deze werd voor het eerst opgemerkt door de All-Sky Automated Survey for SuperNovae (ASASSN), een mondiaal netwerk van 20 autonoom werkende telescopen dat de hemel afspeurt naar plotseling oplichtende objecten.

Vervolgens is het verschijnsel, dat te boek staat als ASASSN-14li, met drie grote röntgentelescopen in de ruimte waargenomen.
Uit de waarnemingen blijkt dat het röntgensignaal van ASASSN-14li gedurende ruim een jaar regelmatige fluctuaties vertoonde met een periode van 131 seconden. Door deze informatie te combineren met de bekende massa (minstens 1 miljoen zonsmassa’s) van het zwarte gat, konden de astronomen berekenen dat dit met ongeveer 50 procent van de lichtsnelheid om zijn as tolt en dat het signaal afkomstig was van dicht bij de zogeheten waarnemingshorizon van het zwarte gat.
Het fluctuerende röntgensignaal wordt veroorzaakt door stermateriaal dat (tijdelijk) in de binnenste stabiele omloopbaan rond het zwarte gat cirkelt. Uiteindelijk wordt deze materie opgeslokt door het zwarte gat, en verdwijnt het signaal. (EE)

Ook interessant

NASA opent nieuwe jacht op exoplaneten

stipmedia

Blauwe bessen’ op Mars hebben een waterig verleden

stipmedia

Wat je moet weten over het zonnestelsel!

stipmedia

Bolhoop HP1 is een galactisch fossiel

stipmedia

Grote wervelstorm op Jupiter geeft details prijs

stipmedia

Voorbereiding laatste Space Shuttle lancering Atlantis 2011

stipmedia