Na honderd dagen afgesloten te zijn geweest van de buitenwereld hebben zes vrijwilligers in Duitsland hun gesimuleerde ruimtemissie beëindigd. Het experiment, SOLIS100, werd uitgevoerd door het Duitse ruimtevaartcentrum DLR in opdracht van de European Space Agency (ESA). Onderzoekers wilden nagaan hoe langdurige isolatie en beperkte leefruimte het menselijk lichaam, gedrag en functioneren beïnvloeden.
De deelnemers – drie mannen en drie vrouwen tussen 26 en 32 jaar uit zes Europese landen – verbleven in een speciaal ingericht onderzoeksverblijf in Keulen. Daar leefden en werkten zij onder omstandigheden die overeenkomen met belangrijke aspecten van toekomstige langdurige ruimtemissies. De deelnemers hadden geen toegang tot zonlicht en geen persoonlijk contact met familie of vrienden. Communicatie met de buitenwereld verliep voornamelijk via een intercom.
Het dagelijkse programma bestond uit wetenschappelijke taken, medische metingen, lichaamsbeweging en het onderhouden van hun leefomgeving. Ook moesten de deelnemers omgaan met beperkte middelen en een strikt tijdschema. Daarmee simuleerden onderzoekers omstandigheden die astronauten tijdens een langdurige missie naar de maan of Mars kunnen tegenkomen.
Vooral de psychologische effecten van langdurige afzondering zijn van belang. Tijdens een reis naar Mars kunnen astronauten maandenlang met dezelfde kleine groep mensen samenwerken, terwijl directe hulp van de aarde niet beschikbaar is. Ook communicatie met de aarde verloopt dan met vertraging. Conflicten, vermoeidheid, stress of veranderingen in concentratie en motivatie kunnen daardoor directe gevolgen hebben voor het functioneren van de bemanning.
De onderzoekers verzamelen daarnaast gegevens over lichamelijke en cognitieve veranderingen. De resultaten moeten helpen bepalen welke medische, psychologische en praktische ondersteuning astronauten tijdens toekomstige missies nodig hebben.
De deelnemers verlieten de onderzoeksfaciliteit op 1 augustus. Na afloop volgde nog een herstel- en observatieperiode. De verzamelde gegevens worden de komende tijd geanalyseerd. SOLIS100 levert daarmee nieuwe informatie op over een van de belangrijkste voorwaarden voor bemande ruimtevaart: niet alleen een raket moet maandenlang kunnen functioneren, ook de mensen aan boord moeten dat kunnen.
Afb.: © DLR