Image default

Matig windje en toch hoge golven – op Titan

Titan, de grootste maan van Saturnus, is de enige bekende buitenaardse wereld met meren en zeeën. Die liggen rond de polen en bestaan overwegend uit ethaan en/of methaan. Op Titan waait het ook, hoewel de wind er maximaal ‘matig’ is. Toch kan die golven veroorzaken die ruim vijftienmaal zo hoog en ruim tienmaal zo lang kunnen worden als bij een vergelijkbare windsnelheid op aarde. Dat leiden Amerikaanse onderzoekers af uit simulaties met een 4D- model van de algemene circulatie in de atmosfeer van Titan.

Deze simulaties laten zien dat de gemiddelde windsnelheid in de loop van een Titanjaar (30 aardse jaren) rond 0,5 meter per seconde ligt, vergelijkbaar met windkracht 1 (zwakke wind) op aarde. Dat is volgens Charlene Detelich en collega’s net niet voldoende om op Titan golven te veroorzaken. Bij een windsnelheid van 1,5 m/s kunnen echter al golven ontstaan van 35 centimeter hoog en 15 meter lang. Dat gebeurt vooral in de lente en zomer, maar op de aarde gebeurt er bij zo’n windsnelheid dan nog vrijwel niets.

Deze verschillen tussen het ontstaan van golven op Titan en de aarde zijn het gevolg van verschillen in de luchtdruk en zwaartekracht en de dichtheid van de golvende vloeistof. De luchtdruk is op Titan anderhalf maal zo groot als op aarde en de zwaartekracht zevenmaal zo gering, terwijl de dichtheid van de koolwaterstoffen ongeveer de helft is van die van water. Slechts enkele keren in het Titanjaar steekt een ‘storm’ op waarbij de wind snelheden tot vier meter per seconde kan bereiken. Daarbij kunnen in meren van overwegend ethaan golven tot 2,9 meter hoog en 98 meter lang ontstaan en in methaanmeren golven van 3,3 meter hoog en 108 meter lang. Op aarde wordt bij deze windsnelheid gesproken van windkracht 3, een matige wind. Die veroorzaakt dan slechts golven die 20 centimeter hoog en 10 meter lang. Om op onze planeet golven van 3,3 meter hoog te krijgen is – gemiddeld genomen – windkracht 7 vereist, dus een harde wind. (GB/Journal of Geophysical Research Planets 131, nr. 5)

Tekst: George Beekman

Impressie van een klotsend meer van ethaan en/of methaan op Titan. Al bij een windsnelheid die veel kleiner is dan die op aarde kunnen hier relatief hoge golven ontstaan. (NASA, Stan Richard)

 

Ook interessant

Voyager 1 bereikt grens van één lichtdag

Rory

De aarde overleeft waarschijnlijk wel het einde van de zon

Rory

Meteorenstorm van de maan in december 2032 gaat niet door

Rory

SpaceX vangt voor het eerst bovenste trap van Starship op na ruimtevlucht

Rory

Reusachtige interstellaire wolk lijkt op spiraalstelsel

Rory

Magnetisch veld van hete Jupiter remt stormwind af

Rory