Image default

Is Mercurius wel een echte planeet?

Volgens een resolutie van de Internationale Astronomische Unie (IAU) uit 2006 is een planeet een bolvormig hemellichaam dat rond de zon draait en ‘de omgeving nabij zijn baan heeft schoongeveegd’. Dit betekende toen dat Pluto voortaan geen planeet meer mocht worden genoemd en een dwergplaneet werd. De kleinste planeet in het zonnestelsel werd Mercurius, maar volgens twee Chinese wetenschappers is hij dat misschien niet helemaal.

Bij het ‘schoonvegen’ van het gebied rond de baan van een planeet wordt er stilzwijgend van uitgegaan dat de planeet dit zelf heeft gedaan en wel doordat hij het om- ringende materiaal via zijn zwaartekracht heeft weggeslingerd. Dus zoals bijvoor- beeld Mars met zijn zwaartekracht een passerende ruimtesonde een extra duw- tje geeft. Maar volgens Hsing Wen Lin en Zong-Fu Sie wordt daarbij over het hoofd gezien dat deze schoonmaak ook op een andere manier is verricht en wel door de zon.

Objecten in de buurt van de zon zijn blootgesteld aan een extreem felle licht- en warmtestraling. Deze laatste veroorzaakt thermische spanningen die kleine objecten zoals planetoïden eroderen en uiteindelijk uiteen kunnen doen vallen. De warmtestraling kan ook tot gevolg hebben dat een kleine planetoïde steeds sneller om zijn as gaat draaien, waardoor hij materiaal verliest en uiteindelijk geheel kan fragmenteren: het zogeheten YORP-effect. De hittestress van de zon zorgt daarna voor verdere af- braak van de fragmenten. En in alle gevallen worden de kleinste deeltjes die hierbij ontstaan door de druk van het zonlicht weggeblazen.

De twee Chinese onderzoekers hebben nu berekend dat deze activiteit van de zon in staat is om objecten van één kilometer of kleiner in de buurt van Mercurius binnen 50.000 jaar op te ruimen. Mercurius zelf zou daar via zijn zwaartekracht een kleine tien miljoen jaar voor nodig hebben, dus honderd keer zo lang. Dit zou erop wijzen dat de omgeving van Mercurius vooral werd schoongemaakt – en nog steeds wordt schoongehouden – door de zon. En daarom zou het schoonmaak-criterium van de IAU in fysisch opzicht niet eenduidig zijn. (GB/Res. Notes AAS 10, nr. 4)

Ook interessant

NASA selecteert PRIMA-infraroodtelescoop met Nederlandse technologie

Rory

Meteorieten onthullen dat de aarde stabieler is gevormd dan gedacht

Rory

NASA ontdekt nieuwe inslagkrater op de maan

Rory

Zonne-uitbarsting veroorzaakt geomagnetische storm op aarde

Rory

Jongste bekende planeet geeft kijkje in geboorte van een planetenstelsel

Rory

Uitzonderlijke nazomer: hittekoepel breekt records

Rory