Wetenschappers hebben nieuwe gegevens over de atmosfeer van Venus beschikbaar gemaakt, waarmee de complexe luchtcirculatie van de planeet nauwkeuriger kan worden onderzocht. Het gaat om ALERA-V, een nieuwe atmosferische dataset die waarnemingen van de Japanse ruimtesonde Akatsuki combineert met berekeningen van een klimaatmodel. Het is voor het eerst dat voor Venus een dergelijke uitgebreide atmosferische reconstructie is gemaakt.
De onderzoekers gebruikten een zogenoemde data-assimilatiemethode. Daarbij worden daadwerkelijke metingen voortdurend gecombineerd met modelberekeningen, waarbij rekening wordt gehouden met de onzekerheid van beide. Zo ontstaat een driedimensionale schatting van onder meer windsnelheden, temperatuur en atmosferische circulatie.
De gegevens zijn belangrijk omdat Venus een atmosfeer heeft die sterk verschilt van die van de aarde. Een wereldwijde wolkenlaag van ongeveer 20 kilometer dik bestaat voornamelijk uit zwavelzuur en water. In de bovenste wolkenlagen zijn bovendien donkere ultraviolette patronen zichtbaar, waarvan de precieze oorzaak nog niet volledig is opgehelderd.
Een andere recente studie wijst erop dat kosmisch stof een belangrijke rol kan spelen in de onderste nevel van Venus. Volgens modelberekeningen kunnen de microscopisch kleine stofdeeltjes uit de interplanetaire ruimte dienen als condensatiekernen waarop wolkendeeltjes ontstaan. Het stof bevat bovendien metalen zoals magnesium en ijzer. IJzerverbindingen zouden mogelijk kunnen bijdragen aan de nog altijd raadselachtige stof die ultraviolet licht in de Venusatmosfeer absorbeert.
De nieuwe atmosferische dataset en de inzichten over kosmisch stof helpen onderzoekers om beter te begrijpen hoe de wolken, winden en chemische processen op Venus met elkaar samenhangen. Toekomstige missies, waaronder NASA’s DAVINCI, moeten metingen rechtstreeks in de atmosfeer uitvoeren en zo een nog gedetailleerder beeld opleveren.