Image default

Zonne-uitbarsting veroorzaakt geomagnetische storm op aarde

Een uitbarsting op de zon heeft medio september 2026 geleid tot een geomagnetische storm op aarde. De gebeurtenis begon op 14 september in het actieve zonnegebied AR4528, waar materiaal uit de buitenste atmosfeer van de zon de ruimte in werd geslingerd. Het ging om een coronale massa-ejectie (CME): een grote wolk van elektrisch geladen plasma en magnetisch veld.

De uitgestoten deeltjes bereikten de omgeving van de aarde ongeveer een dag later. Op 15 en 16 september registreerde NOAA perioden met G1-geomagnetische stormactiviteit, de lichtste categorie op de vijfdelige schaal voor geomagnetische stormen. De geomagnetische activiteit werd versterkt doordat naast de CME ook een snelle stroom zonnewind afkomstig van een coronaal gat de aarde bereikte.

Wanneer geladen deeltjes en magnetische structuren van de zon het aardmagnetisch veld treffen, ontstaan verstoringen in de magnetosfeer. Daarbij kunnen elektrische stromen in de bovenste atmosfeer toenemen en kunnen deeltjes diepere delen van de atmosfeer binnendringen. Het resultaat is onder meer een versterkte poollichtactiviteit. Bij deze storm was het poollicht vooral op hoge geografische breedten zichtbaar.

Een G1-storm veroorzaakt doorgaans slechts beperkte effecten. Satellieten kunnen kleine verstoringen ondervinden en in elektriciteitsnetten kunnen zwakke fluctuaties optreden. Voor de meeste mensen bleef de gebeurtenis daardoor onopvallend. Toch zijn dergelijke uitbarstingen wetenschappelijk relevant: ze bieden onderzoekers de mogelijkheid om beter te begrijpen hoe processen op de zon de ruimte rondom de aarde beïnvloeden en hoe zogenoemd ruimteweer technische systemen kan verstoren.

Strikt genomen was de aardse storm niet rechtstreeks het gevolg van een zonnevlam, maar van een CME die met een zonne-uitbarsting gepaard ging.

Ook interessant

Meteorieten onthullen dat de aarde stabieler is gevormd dan gedacht

Rory

NASA ontdekt nieuwe inslagkrater op de maan

Rory

Jongste bekende planeet geeft kijkje in geboorte van een planetenstelsel

Rory

Uitzonderlijke nazomer: hittekoepel breekt records

Rory

Nieuwe gegevens geven beter beeld van de atmosfeer van Venus

Rory

Totale zonsverduistering biedt onderzoekers zeldzame blik op zonnecorona

Rory