Image default

Sterrenstelsel Makani blaast kolossale hoeveelheden gas de ruimte in

Astronomen hebben geconstateerd dat een sterrenstelsel op 5 miljard lichtjaar afstand een dubbele wind van gas de ruimte in blaast.
De ontdekking bevestigt het vermoeden dat sterrenstelsels een belangrijke rol spelen bij de totstandkoming van het zogeheten circumgalactische medium (Nature).
Verreweg het meeste gas in het heelal bevindt zich niet in sterrenstelsels, maar juist in de ruimte daarbuiten.
Dat is niet alleen het geval bij stelsels die recent bij botsingen betrokken zijn geweest, zoals het nu onderzochte stelsel Makani, maar ook bij relatief rustige exemplaren.
De oorzaak van de hevige wind van Makani zijn de vele nieuwe sterren die dit stelsel rijk is.
Makani is namelijk het resultaat van een botsing tussen twee kleinere sterrenstelsels.
Bij zo’n botsing wordt het aanwezige gas in beroering gebracht en samengedrukt.
Dat resulteert in een ‘starburst’, een geboortegolf van sterren.
Al die sterren produceren hun eigen sterrenwind, een uitstroom van gas.
En sommige eindigen hun bestaan met een supernova-explosie, wat ook aan de ‘wind’ van Makani bijdraagt.
Met behulp van een van de nieuwste instrumenten van de Keck-telescoop op Hawaï, de Keck Cosmic Web Imager (KCWI) en beelden van de Hubble-ruimtetelescoop en de ALMA-radiotelescoop in het noorden van Chili hebben astronomen nu vastgesteld dat Makani tweemaal flinke hoeveelheden gas heeft uitgestoten.
De ene uitstoot bestaat uit snel bewegend gas dat slechts een paar miljoen jaar geleden is ‘gelanceerd’, de andere is honderden miljoenen jaren eerder ontstaan en is inmiddels flink afgeremd.
Tezamen vormen de beide uitstromen een zandlopervormige nevel zoals die ook bij andere sterrenstelsels te zien is.
Maar de wind van Makani heeft een veel grotere reikwijdte: tot op een afstand van meer dan 300.000 lichtjaar is gas te zien. Ongeveer tien procent van de zichtbare massa van het stelsel is met snelheden van duizenden kilometers per seconde de ruimte in geblazen. (EE)

Ook interessant

Ruimtemissie naar planetoïde Psyche wordt uitgesteld

stipmedia

Gecrashte rakettrap sloeg dubbele krater op de maan

stipmedia

Zwavelafzettingen op ijzige Jupitermaan Europa in kaart gebracht

stipmedia

Oude Europese Marsorbiter krijgt software-upgrade

stipmedia

Rotsblokken voorzien planetoïde Bennu van ‘kogelvrij vest’

stipmedia

Seismometer op Mars blijft langer in bedrijf

stipmedia