Image default

Planetenstelsel ontdekt rond een ster die de ‘verkeerde’ kant op draait

Een planetenstelsel op bijna 900 lichtjaar afstand blijkt te bestaan uit twee planeten die om een zonachtige ster cirkelen die zelf de andere kant op draait (Proceedings of the National Academy of Sciences)
Dit is in strijd met het gangbare idee dat de evenaar van een ster min of meer samenvalt met het baanvlak van haar planeten, omdat zij allemaal uit één en dezelfde draaiende wolk van moleculair gas zijn ontstaan.
Bij gevolg zou de ster dezelfde kant op moeten draaien als de om haar heen wentelende planeten.
Maar het K2-290-stelsel houdt zich niet aan deze regel. Het K2-290-stelsel bestaat uit drie sterren.
Om een daarvan, K2-290 A, draaien twee forse planeten. Simon Albrecht van de Universiteit van Aarhus (Denemarken) en zijn collega’s hebben vastgesteld dat de rotatie-as van K2-290 A een hoek van ongeveer 124 graden maakt met het baanvlak van haar planeten.
Dat betekent dat de ster ten opzichte van deze planeten in feite in tegengestelde richting ronddraait.
Ter vergelijking: de rotatie-as van onze zon staat onder een hoek van slechts zes graden.
Het is niet voor het eerst dat zo’n ‘tegendraads’ planetenstelsel is ontdekt. Een mogelijke verklaring voor het bestaan van zulke stelsels kan zijn dat er tijdens hun vorming turbulenties zijn opgetreden die de onderlinge oriëntaties van ster en planeten heeft verstoord.
Maar K2-290 is wel een uniek geval, omdat de banen van de twee planeten netjes samenvallen.
Albrecht en zijn medewerkers zoeken de verklaring daarvoor in het gegeven dat er in het K2-290-stelsel meer dan één ster aanwezig is.
Computersimulaties laten zien dat de zwaartekrachtsinteracties met een andere ster ertoe kunnen leiden dat de protoplanetaire schijf rond een jonge ster – de schijf van gas en stof waarin zich later planeten kunnen vormen – sterk gaat kantelen.
Kortom: we mogen er niet van uitgaan dat planetenstelsels-in-wording altijd (min of meer) in het evenaarsvlak van hun ster liggen. (EE)
(Illustration Credit: Christoffer Grønne)

Ook interessant

ALMA-telescoop detecteert gas in ring rond jonge exoplaneet

stipmedia

‘Verdampende’ mini-neptunussen lijken in superaardes veranderen

stipmedia

Sterren bepalen hun eigen massa’s

stipmedia

Astronomen ontdekken (mogelijk) verste sterrenstelsel ooit

stipmedia

Webb-ruimtetelescoop brengt de chaos in het Karrenwielstelsel in beeld

stipmedia

Donkere materie in het jonge heelal lijkt minder sterk samengeklonterd dan verwacht

stipmedia