Zenit juni 2026

Gammaflitsen en supernova’s

In de jaren 1990 losten Nederlandse sterrenkundepromovendi een al dertig jaar oud astronomisch mysterie op: de herkomst van kortstondige uitbarstingen van gammastraling aan de hemel. Zij slaagden erin het ‘nagloeien’ van deze gammaflitsen op andere golflengten dan gammastraling waar te nemen, waardoor hun ware aard achterhaald kon worden. Gammaflitsen met een duur van meer dan twee seconden worden veroorzaakt door een bijzonder type supernova waaruit een zwart gat wordt geboren. Gammaflitsen en de bijbehorende supernova’s behoren tot de meest energierijke verschijnselen in het heelal die tot op enorm grote afstanden kunnen worden waargenomen. Onderzoekers, waaronder ook Nederlandse sterrenkundigen, hebben recent extreem verre supernova’s ontdekt die gepaard gingen met een gammaflits en slaagden erin om van een van deze supernova’s een spectrum te nemen. Daardoor kunnen deze verre – en dus oude – supernova’s vergeleken worden met hun meer nabije en recente soortgenoten. Dat kan de vraag beantwoorden in hoeverre supernova’s in de loop van de kosmische geschiedenis al of niet veranderd zijn.

• De oorsprong van gammaflitsen: Twee doorbraakontdekkingen door Nederlandse promovendi
• Magelhaense Wolken veranderen temperatuur rond Melkwegstelsel
• De meest verre supernova
• De verste gammaflits-supernova ooit met een spectrum
• Sterrenkunde verklaard: Spectraallijnen – 2
• Hogesnelheidswolken en donkere materie
• Lavaplaneet 55 Cancri Ae heeft mogelijk een atmosfeer
• Problemen voor Artemis stapelen zich op
• Heldere daglichtvuurbol en meteorietval in Koblenz

Dit en nog veel meer in het juninummer van Zenit

Zenit is hét magazine voor sterrenkunde, ruimteonderzoek, weer en klimaat. Neem nu een JAARABONNEMENT