Image default

Vraatzuchtige planeet-in-wording ontdekt

Astronomen hebben een klein, compact object ontdekt in een ringvormige leegte in de schijf van gas en stof rond een jonge ster op 375 lichtjaar van de aarde.
Ze denken dat het om een ‘baby-planeet’ gaat die aan het groeien is.
Planetenstelsels zoals ons eigen zonnestelsel ontstaan uit enorme wolken van interstellair gas die op een gegeven moment samentrekken en gaan draaien.
Daarbij wordt de gaswolk steeds platter totdat er een schijf is ontstaan met een jonge ster in het midden.
Het materiaal in die schijf klontert uiteindelijk samen tot planeten. Jammer genoeg duurt dit planeetvormingsproces miljoenen jaren, dus kunnen we het niet ‘live’ zien gebeuren.
Of misschien toch wel? Een onderzoeksteam onder leiding van Iain Hammond van Monash University (Australië) heeft een reeks waarnemingen van de jonge ster HD 169142 gepubliceerd die bijna tien jaar teruggaan in de tijd.
Het mooie van dit object is dat we vanaf de aarde recht tegen de protoplanetaire schijf rond deze ster aan kijken.
Hierdoor kunnen we goed zien wat zich in de schijf afspeelt.
Bij eerdere waarnemingen was al een ringvormige leemte in de schijf ontdekt op ruim vijf miljard kilometer van de centrale ster.
En bij vervolgwaarnemingen werd een klein object in deze lege gordel opgespoord. Hammond en zijn collega’s hebben na jaren van waarnemingen nu kunnen vaststellen dat dit compacte object beweegt.
De astronomen denken dat het om een planeet-in-wording gaat, omdat het object een keplerbaan volgt, net als de hemellichamen in ons zonnestelsel.
Bovendien is de leemte in de schijf rond HD 169142 scherp begrensd, wat in overeenstemming is met computersimulaties van protoplanetaire schijven waarin planeten aan het groeien zijn. Ook de aanwezigheid van een spiraalvormige structuur in de schijf wijst in die richting.
Volgens de onderzoekers heeft de protoplaneet al zoveel gas aan de schijf onttrokken dat hij ongeveer net zoveel massa heeft als de planeet Jupiter.
En waarschijnlijk is zijn groeispurt nog niet voorbij. (EE)
(Image Credit: Hammond et al.)

Ook interessant

Drie zeer oude sterren ontdekt in de halo van ons Melkwegstelsel

stipmedia

Reuzenplaneet ontdekt met de dichtheid van suikerspin

stipmedia

Kees de Jagerprijs voor sterrenkundige en educator Alex de Koter

stipmedia

Galactisch centrum blaast ‘stoom’ af

stipmedia

Rotsachtige exoplaneet 55 Cancri e heeft mogelijk een atmosfeer

stipmedia

Zon produceert enkele sterke uitbarstingen: kans op poollicht?

stipmedia