Twee Spaanse onderzoekers hebben een waarneming teruggevonden van een exploderende vuurbol die op 31 augustus 1918 boven het zuidwesten van Spanje verscheen. De waarnemer was Miguel Romero Martínez (1888-1957), een amateursterrenkundige die ook bekend was als schrijver en boekenliefhebber. Hij deed zijn meeste waarnemingen in Aznalcóllar, in de provincie Sevilla. Zijn ooggetuigenverslag werd teruggevonden door José Manuel Vaquero en Maria Cruz Gallego, twee astrofysici aan de Universiteit van Extremadura in Badajoz. Het verslag was in 1918 gepubliceerd in het tijdschrift Revista de la Sociedad Astronómica de España y América,maar in de vergetelheid geraakt. Mogelijk vanwege de grote politieke onrust in die tijd en/of doordat toen ook de dodelijke Spaanse griep uitbrak. De letterlijke vertaling van het verslag luidt: ‘Op 31 augustus, om 8 uur 35 minuten in de avond, nam ik een schitterende bolide waar, waarvan het traject, ongeveer 300 graden, bijna parallel liep aan de sterren Alfa en Bèta Ursae Majoris. Hij verscheen rond het midden van de lijn tussen de eerstgenoemde ster en Lambda Draconis en eindigde in de richting van Leo Minor. Hij duurde ongeveer 15 seconden en veranderde langs zijn pad sterk van kleur, successievelijk blauw, wit, rood en groen lijkend, en explodeerde uiteindelijk in talloze heldere vonken.
Hij was veel helderde dan Sirius, Jupiter en Venus tezamen en wedijverde met de maan, daar zijn gloed de gehele omgeving verlichtte. Ik heb in deze categorie van verschijnselen nog nooit zoiets schitterends gezien’. De (her)ontdekkers van dit verslag merken op dat genoemde 300 graden een vergissing moet zijn, omdat het volgens de beschrijving om zo’n 30 graden ging. Het verslag is bijzonder omdat het zo gedetailleerd is en exact het tijdstip, het traject, de helderheid, kleurveranderingen en de eindexplosie vermeldt. Deze laatste komt overeen met de beschrijving van de fragmentatie van een grote bolide of vuurbol. Zo’n gedetailleerde beschrijving is van belang voor het onderzoek naar het vóórkomen van vuurbollen en meteorieten in het tijdperk voorafgaand aan de instrumentele waarnemingen. En voor het berekenen van de inslagkans van echt gevaarlijke meteorieten. (GB/Res. Notes AAS 9, nr. 261) (Image credit: Wikipedia/Moreno)
