Image default

Spectaculaire ultraviolette flits waargenomen bij supernova-explosie

Bij de (supernova)explosie van een witte dwergster is een zeldzame flits van ultraviolette straling waargenomen.
Het is pas voor de tweede keer dat zo’n flits is opgemerkt. Astronomen hopen dat het verschijnsel meer inzicht kan geven in de explosies van witte dwergen en in de vorming van het zware element ijzer (The Astrophysical Journal). Naarmate de tijd verstrijkt beweegt het geëxplodeerde materiaal weg van het centrum van de explosie.
Daarbij dunt het uit en kunnen astronomen dieper in de explosiewolk kijken – na een jaar zelfs tot in het centrum van de explosie.
Zo zal stukje bij beetje duidelijk worden hoe deze witte dwerg aan zijn einde is gekomen.
De bijzondere supernova-explosie, met de aanduiding SN2019yvq, speelde zich in december 2019 af in een sterrenstelsel op 140 miljoen lichtjaar afstand van de aarde.
Al binnen enkele uren slaagden astronomen erin het verschijnsel niet alleen in zichtbaar licht, maar ook op uv- en röntgengolflengten te bestuderen.
De daarbij geregistreerde uv-flits, die enkele dagen aanhield, wijst erop dat iets binnen of nabij de witte dwerg extreem heet is geworden.
Omdat witte dwergen de afkoelende restanten zijn van opgebrande sterren, is dat nogal opmerkelijk.
De astronomen die het verschijnsel hebben onderzocht denken dat er minstens vier scenario’s zijn die tot zo’n hete flits kunnen leiden – van het opslokken van een begeleidende ster tot de aanwezigheid van extreem radioactief materiaal in de kern van de witte dwerg.
Ook een dubbele explosie behoort tot de mogelijkheden.
Over een jaar zou daar meer duidelijkheid over moeten zijn.
Omdat het meeste ijzer in het heelal is geproduceerd door ontploffende witte dwergen (supernova’s van type Ia), kan het onderzoek ook meer kennis opleveren over de manier waarop dit element over het heelal is verspreid.
Omdat dit soort sterexplosies een belangrijke rol bij het meten van (grote) afstanden in het heelal, kan het verdere onderzoek van SN2019yvq ook daar gevolgen voor hebben.
Tot nu toe werd aangenomen dat supernova’s van dit type altijd op min of meer dezelfde manier verlopen, maar de vraag is of dat inderdaad zo is.
Mogelijk gaat het om verschillende soorten explosies, en moeten de kosmische afstandsmetingen daarvoor worden gecorrigeerd. (EE) (Image Creidt: NASA/CXC/U.Texas)

Ook interessant

ALMA-radiotelescoop ontdekt mogelijk spoor van neutronenster in supernova 1987A

stipmedia

Restanten ontdekt van ‘primitieve’ sterrenhoop

stipmedia

Jonge zonnestelsels produceren hun eigen radioactieve aluminium

stipmedia

Zeldzame ijzermeteorieten lijken afkomstig van een half gesmolten planetesimaal

stipmedia

De Perseïden: een meteorenzwerm om U tegen te zeggen!

stipmedia

Marsrover Perseverance gelanceerd

stipmedia