Image default

Röntgenstraling van quasars is voornamelijk afkomstig van corona van heet gas

Sommige superzware zwarte gaten stoten krachtige bundels van materiaal, oftewel ‘jets’, uit, terwijl andere dat niet doen.
Astronomen denken nu te weten hoe dat komt.
Met behulp van gegevens van de röntgensatellieten Chandra (VS), XMM-Newton (Europa) en ROSAT (Duitsland), de VLA-radiotelescoop en een aantal andere telescopen heeft een team van onderzoekers meer dan 700 quasars – snel ‘groeiende’ super zware zwarte gaten – onderzocht om erachter te komen welke factoren bepalend zijn voor het ontstaan van jets.
Eerder was al vastgesteld dat een superzwaar zwart gat snel moet ronddraaien om een krachtige jet te produceren, maar dat niet alle snel ronddraaiende zwarte gaten jets hebben.
De astronomen hebben nu ontdekt dat er een andere factor in het spel is bij het ontstaan van jets: een ‘corona’ van diffuus heet gas dat doortrokken is met magnetische velden.
Dat hete gas bevindt zich boven en onder de schijf van materie die zo’n zwart gat doorgaans om zich heen heeft verzameld.
Als een quasar geen heldere röntgenbron is, en dus geen corona heeft, heeft hij ook geen krachtige jets.
Uit eerdere onderzoeken was al gebleken dat quasars zonder jets een karakteristiek verband vertonen tussen de sterkte van hun röntgen- en ultraviolette emissie.
Deze correlatie wordt verklaard door aan te nemen dat uv-straling van de schijf rond het zwarte gat in botsing komt met deeltjes in de corona.
Daarbij wordt de uv-straling energetisch ’gepromoveerd’ tot röntgenstraling.
Bij het nieuwe onderzoek is specifiek gekeken naar quasars mét jets.
En daarbij werd hetzelfde verband tussen röntgen- en uv-straling gemeten als bij quasars zonder jets.
Daaruit wordt geconcludeerd dat de röntgenstraling van beide soorten quasars afkomstig is van een corona.
Tot nu toe gingen astronomen ervan uit dat de röntgenstraling van quasars met jets voornamelijk afkomstig was van de basis van de jets.
Maar dat lijkt dus niet zo te zijn: de bijdrage van de jet is beperkt. (EE)
(Image Credit: NASA/CXC/M. Weiss)

Ook interessant

Planeetvormende schijven groeien langer door dan gedacht

stipmedia

Grote inslag veroorzaakte ‘megavloed’ op Mars

stipmedia

Chinese maanmissie gelanceerd

stipmedia

Het raadsel van de ‘Blauwe Ringnevel’ lijkt opgelost

stipmedia

De grote Arecibo-radioschotel wordt gesloopt

stipmedia

Astronomen ontcijferen de stamboom van de Melkweg

stipmedia