Image default

Rode oerstelsels zijn ‘uitgemolken’ door hun superzware zwarte gaten

Nieuw onderzoek met de Amerikaanse röntgensatelliet Chandra

laat zien dat zwarte gaten de stervorming in zogeheten ‘red nugget’-stelsels de kop hebben ingedrukt.
‘Red nugget’-stelsels zijn kleine, maar massarijke sterrenstelsels op meer dan 10 miljard lichtjaar van de aarde, waarvan het bestaan pas ongeveer tien jaar geleden is ontdekt.
Astronomen vermoeden dat deze sterrenstelsels de voorouders zijn van de elliptische reuzenstelsels die in het lokale heelal te zien zijn.
Ze hebben ongeveer evenveel massa als die reuzenstelsels, maar zijn vijf keer zo klein.
De meeste red nuggets zijn in de loop van de miljarden jaren gefuseerd met andere stelsels. Maar sommige zijn die dans ontsprongen.

Met Chandra zijn twee van hen

MRK 1216 en PGC 032673 – onderzocht op de aanwezigheid van heet gas.
Het tweetal is maar ongeveer 300 miljoen lichtjaar van ons verwijderd en laat zich dus relatief gemakkelijk bekijken.
Uit de eigenschappen van het hete gas blijkt dat de superzware zwarte gaten in de kernen van de twee sterrenstelsels behoorlijk hebben huisgehouden.
Materie die naar zulke zwarte gaten stroomt wordt niet zonder meer door hen opgeslokt.
Een deel ervan wordt, voordat het zover is, terug de ruimte in geblazen.
Dat leidt ertoe dat het interstellaire gas in het omringende sterrenstelsel niet genoeg afkoelt om grote aantallen sterren te kunnen vormen.
Voor beide sterrenstelsels geldt dat het centrale superzware zwarte gat een massa van ongeveer vijf miljard zonsmassa’s heeft.
Dat is erg veel in vergelijking met de massa aan sterren in het hart van de stelsels.
Dit doet vermoeden dat de zwarte gaten niet alleen voorkomen dat zich nieuwe sterren vormen, maar ook relatief veel van het aanwezige gas opslokken. (EE)

Ook interessant

Chinese maanmissie gelanceerd

stipmedia

Het raadsel van de ‘Blauwe Ringnevel’ lijkt opgelost

stipmedia

De grote Arecibo-radioschotel wordt gesloopt

stipmedia

Astronomen ontcijferen de stamboom van de Melkweg

stipmedia

Tienmaal meer ‘hyperlumineuze’ sterrenstelsels waargenomen dan mogelijk werd geacht

stipmedia

Duitsland en Japan starten nieuwe planetoïdenmissie

stipmedia