Thema: Protoplanetaire schijven nader onderzocht
Dat planeten geboren worden in schijven van gas en stof rondom jonge sterren is algemeen bekend. Maar
over de bijzonderheden van deze protoplanetaire schijven en het planeetvormingsproces valt nog veel te ontdekken. Telescopen als ALMA en de James Webb Space Telescope gunnen ons een steeds scherpere blik op deze schijven, wat interessante resultaten oplevert. Zo blijken planeetvormende schijven rond lichte sterren rijk te zijn aan koolstofverbindingen, wat consequenties heeft voor de chemische samenstelling van de planeten die daar ontstaan. De complexe organische moleculen die in deze schijven worden gevonden, werpen een interessant licht op de oorsprong van de bouwstenen van leven, want deze moleculen zijn ook betrokken bij het planeetvormingsproces. Verder blijkt dat planneten die tot de categorie van de zogeheten superaardes behoren – een type planeet dat niet voorkomt in ons zonnestelsel – bij voorkeur ontstaan in kleine protoplanetaire schijven waarin zich geen Jupiterachtige reuzenplaneten vormen. Stuk voor stuk boeiende onderzoeksresultaten van Nederlandse en in Nederland werkzame sterrenkundigen in de nu volgende thema-artikelen.
- Koolwaterstoffen in planeetvormende schijven rond lichte sterren
- Complexe organische moleculen in planeetvormende schijven: de bouwstenen voor leven
- Protoplanetaire schijven zijn veel kleiner dan eerder gedacht
Bestel Zenit november om deze artikelen te kunnen lezen.
Referenties artikel Protoplanetaire schijven zijn veel kleiner dan eerder gedacht
[1] Raymond; Morbidelli 2020, ASSL, 466, 3
[2] NASA exoplanet database, https://exoplanetarchive.ipac.caltech.edu/
[3] Mulders 2018, Handbook of Exoplanets, 153
[4] Tripathi et al. 2017, The Astrophysical Journal, 845, 44
[5] Andrews et al. 2018, The Astrophysical Journal, 869, 41
[6] Guerra-Alvarado et al. 2025, Astronomy & Astrophysics, 696, 232
[7] Brauer et al. 2008, Astronomy & Astrophysics, 573, 859
[8] van der Marel; Mulders 2021, The Astronomical Journal, 162, 28
[9] Ormel; Klahr 2010, Astronomy & Astrophysics, 520, 43
[10] Sanchez et al. 2024, Astronomy & Astrophysics, 689, 236