Image default

Mars is actiever dan lang werd aangenomen

Onze aarde is een dynamische planeet met tektonische platen die onder invloed van opstijgende bellen magma langs en over elkaar heen schuiven.
Omdat daar op Mars geen sprake van is, wordt veelal gedacht dat dit een saaie planeet is, waar de afgelopen drie miljard jaar weinig is gebeurd.

Mars actiever dan werd aangenomen
(Image Credit: Adrien Broquet & Audrey Lasbordes)

Wetenschappers van de Universiteit van Arizona (VS) denken daar anders over.
Zij hebben bewijs gevonden voor het bestaan van een actieve mantelpluim die het oppervlak van Mars omhoog duwt, en aardbevingen en vulkaanuitbarstingen veroorzaakt (Nature Astronomy).
De onderzoekers baseren hun vermoeden op de verrassende geologische activiteit op een hoogvlakte even ten noorden van de evenaar van Mars: Elysium Planitia.
In tegenstelling tot andere vulkanische regio’s op Mars, waar al miljarden jaren geen grote activiteit is geweest, heeft Elysium Planitia de afgelopen 200 miljoen jaar grote uitbarstingen gekend.
Het vulkanisme in Elysium Planitia vindt zijn oorsprong in de Cerberus Fossae, een reeks jonge scheuren die zich over meer dan 1200 kilometer over het Marsoppervlak uitstrekken.
De afgelopen jaren heeft NASA’s Marslander InSight vastgesteld dat, om de een of andere reden, bijna alle ‘aardbevingen’ op Mars zich in dit ene gebied afspelen.
Op aarde worden vulkanisme en aardbevingen doorgaans in verband gebracht met ofwel mantelpluimen ofwel platentektoniek.
Omdat deze laatste op Mars niet voorkomt, ligt het voor de hand om de oorzaak van de seismische activiteit op Mars bij een mantelpluim te zoeken.
Mantelpluimen zijn vergelijkbaar met de opstijgende klodders hete was in een lavalamp.
Ze bestaan uit warm gesteente dat vanuit het binnenste van een planeet opstijgt en zich door de tussenliggende laag, de mantel, omhoog perst totdat het de onderkant van de vaste korst bereikt.
Gevolg: aardbevingen, breuken en vulkaanuitbarstingen. Een bekend voorbeeld van dit proces is de eilandketen van Hawaï, die is ontstaan toen de Pacifische plaat langzaam over een mantelpluim schoof.
Bij hun onderzoek van Elysium Planitia hebben de wetenschappers bewijs gevonden dat zich op Mars iets vergelijkbaars heeft afgespeeld.
Het oppervlak ter plaatse is meer dan een kilometer omhoog getild, waardoor een van de hoogste gebieden in de uitgestrekte noordelijke laagvlakte van Mars is ontstaan.
Analyses van subtiele variaties in het zwaartekrachtveld wijzen erop dat de oorzaak van dit proces diep in het inwendige van de planeet ligt – precies de plek waar je een mantelpluim zou verwachten.
Andere metingen hebben aangetoond dat de bodems van inslagkraters in het gebied in de richting van de pluim zijn gekanteld, wat aantoont dat het oppervlak omhoog is geduwd nadat de kraters zijn gevormd.
Toen de onderzoekers tot slot een tektonisch model toepasten op het gebied, ontdekten zij dat de vorming van de Cerberus Fossae alleen kan worden verklaard met een reusachtige, 4000 kilometer brede mantelpluim.
Volgens de onderzoekers kunnen hun bevindingen implicaties hebben voor mogelijk leven op Mars.
Het onderzochte gebied heeft in zijn recente geologische verleden raadselachtige overstromingen van vloeibaar water gekend.
Het idee is nu dat de warmte van de opstijgende pluim het ijs ter plaatse heeft doen smelten, en chemische reacties in gang kan hebben gezet die gunstig zijn voor (primitief) bodemleven. (EE)
(Image Credit: Adrien Broquet & Audrey Lasbordes)

Ook interessant

NIRISS-instrument van Webb-ruimtetelescoop is offline gegaan

stipmedia

China bereidt dubbele missie naar planetoïde en komeet voor

stipmedia

Superzware zwarte gaten stillen hun honger met intergalactisch gas

stipmedia

Ruim 7,5 kilogram zware meteoriet gevonden op Antarctica”

stipmedia

Miljarden objecten te zien op enorme Melkweg-survey

stipmedia

Actieve galactische kernen produceren meer energie dan gedacht

stipmedia