Image default

Actieve vulkanen voeden zwavelatmosfeer van Jupitermaan Io

Nieuwe opnamen, gemaakt met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili, laten voor het eerst de directe gevolgen zien van vulkanische activiteit op de ijle atmosfeer van de Jupitermaan Io.
Ze tonen aan dat de zwavelgassen in deze atmosfeer voor een belangrijk deel afkomstig zijn van vulkanen en niet van verdampend zwaveldioxide-ijs dat zich op het oppervlak van Io heeft verzameld.
Io is de meest vulkanisch actieve maan in ons zonnestelsel.
Verspreid over zijn oppervlak zijn meer dan vierhonderd actieve vulkanen te zien, die zwavelgassen uitstoten.
Het zijn deze gassen die Io zijn opvallend geel-oranje kleur geven.
De Jupitermaan, die zijn vulkanische karakter te danken heeft aan getijdeninteracties met de overige drie grote manen van Jupiter en de moederplaneet zelf, heeft ook een zeer ijle atmosfeer.
Uit eerder onderzoek was al bekend dat deze dampkring voornamelijk uit zwaveldioxidegas bestaat.
Waar dat gas vandaan komt, stond echter nog niet vast.
Om daar duidelijkheid over te verkrijgen, heeft een team onder leiding van de Nederlands-Amerikaanse astronoom Imke de Pater de ALMA-radiotelescoop op Io gericht toen deze zich in de schaduw van Jupiter bevond.
Tijdens zo’n verduistering koelt Io zo sterk af dat de meeste zwaveldioxide in zijn atmosfeer bevriest en neerslaat op zijn oppervlak.
De ALMA-beelden geven echter aan dat er dan toch zwavelgassen in de atmosfeer van Io achterblijven.
Het gaat daarbij om pluimen van warmere zwaveldioxide en -monoxide die uit de vulkanen op het oppervlak ontsnappen.
Uit berekeningen van De Pater en haar collega’s volgt dat dertig tot vijftig procent van de gassen in Io’s atmosfeer rechtstreeks afkomstig is van vulkanen. (EE)
[Image courtesy of ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), I. de Pater et al.; NRAO/AUI NSF, S. Dagnello; NASA/ESA]

Ook interessant

Vulkanische ‘activiteit’ in zwarte gaten veroorzaakt monumentale bellen van honderdduizenden lichtjaren

stipmedia

Astronomen zien witte dwergster ‘aan’ en ‘uit’ gaan

stipmedia

Alleen aan ‘achterkant’ van Jupitermaan Europa is waterdamp aanwezig

stipmedia

Sommige exoplaneten bevatten meer ijzer dan hun moederster

stipmedia

Ver planetenstelsel toont de toekomst van ons zonnestelsel

stipmedia

Venus heeft mogelijk nooit oceanen gehad

stipmedia