NASA-ruimtesonde Juno heeft minerale zouten en organische verbindingen ontdekt op het oppervlak van de grote Jupitermaan Ganymedes. De ontdekking is gedaan tijdens een korte scheervlucht langs deze ijzige maan (Nature Astronomy). Ganymedes is groter dan de planeet Mercurius en staat al geruime tijd in de belangstelling van wetenschappers vanwege de enorme oceaan van water die onder zijn ijzige korst verscholen ligt.
Eerdere spectroscopische waarnemingen door ruimtesonde Galileo, de Hubble-ruimtetelescoop en de Europese Very Large Telescope wezen al op de aanwezigheid van zouten en organische stoffen, maar de resolutie van deze waarnemingen was te gering om daar zekerheid over te kunnen geven.
Op 7 juni 2021 scheerde Juno op een afstand van iets meer dan duizend kilometer langs Ganymedes.
Kort na het moment van de dichtste nadering maakte de Jovian InfraRed Auroral Mapper (JIRAM) spectrometer aan boord van de ruimtesonde infraroodopnamen en -spectra (de chemische vingerafdrukken van materialen, gebaseerd op hoe ze licht reflecteren) van het oppervlak van deze maan. JIRAM is ontworpen om het infrarode licht (onzichtbaar voor het blote oog) op te vangen dat uit het diepe inwendige van Jupiter komt.
Maar het instrument is ook gebruikt om de oppervlakken van de vier grootste Jupitermanen – Io, Europa, Ganymedes en Callisto – te onderzoeken.
Met behulp van de JIRAM-gegevens van Ganymedes hebben Juno-wetenschappers nu de unieke spectrale signaturen van verbindingen als gehydrateerd natriumchloride, ammoniumchloride, natriumbicarbonaat en mogelijk ook alifatische aldehyden ontdekt. ‘De aanwezigheid van ammoniakzouten suggereert dat Ganymedes tijdens zijn ontstaan materialen kan hebben verzameld die koud genoeg waren om ammoniak te laten condenseren,’ aldus Federico Tosi, Juno-medewerker van het Italiaanse Nationale Instituut voor Astrofysica in Rome. (EE) (Image Credit: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS/Kalleheikki Kannisto)
