Nog maar 120 miljoen jaar geleden kunnen er (bescheiden) vulkanische uitbarstingen hebben plaatsgevonden op de maan, zo blijkt uit een nieuwe analyse van materiaal dat door de Chinese maanlander Chang’e‑5 is verzameld (Science). Eerder onderzoek, gebaseerd op bodemmonsters van Apollo (VS), Loena (Sovjetunie) en Chang’e‑5, had al aangetoond dat er verspreid over de maan sporen van vulkanisch materiaal van ongeveer 4,4 tot 2,0 miljard jaar geleden te vinden zijn. De nieuwe bevindingen suggereren dat het vulkanisme aanzienlijk langer heeft bestaan – in elk geval op beperktere, meer lokale schaal. Voor hun onderzoek hebben Bi-Wen Wang, Qian W.L. Zhang en collega’s ruim drieduizend glasbolletjes, verzameld door de Chang’e‑5, onder de loep genomen. Ze onderzochten hun chemische samenstelling, fysische kenmerken en zwavelisotopen om onderscheid te maken tussen mogelijk vulkanisch glas, en glas dat door meteorietinslagen is ontstaan. Uiteindelijk hebben de Chinese onderzoekers van drie (!) glasbolletjes weten vast te stellen dat ze van vulkanische oorsprong zijn. De daaropvolgende radiometrische datering heeft laten zien dat de betreffende bolletjes ongeveer 123 miljoen jaar geleden zijn gevormd. De vulkanische bolletjes bevatten veel kalium, fosfor en zeldzame aardelementen, ook wel KREEP-elementen genoemd, die radioactieve verhitting kunnen veroorzaken. Lokale verhitting door KREEP-elementen kan gesteenten in de mantel van de maan hebben doen smelten, waarbij volgens Wang en collega’s mogelijk kleine hoeveelheden magma zijn uitgebroken. (EE) (Image credit: Xinhua)
