Image default

Ver sterrenstelsel bekeken door ‘röntgenloep’

Door een enorme cluster van sterrenstelsels als ‘röntgenloep’ te gebruiken, hebben astronomen bijna 9,4 miljard jaar terug kunnen kijken in de tijd.
Daarbij hebben ze een piepklein sterrenstelsel ontdekt dat in hoog tempo bezig is om nieuwe sterren te produceren (Nature Astronomy).
Het is niet voor het eerst dat astronomen dankzij de vergrotende werking van een sterk zwaartekrachtveld diep het heelal in hebben gekeken.
Maar tot nu toe gebeurde dat op optische golflengten, in zichtbaar licht dus.
Nu is dat voor het eerst op röntgengolflengten gebeurd.
Het sterrenstelsel dat ze hebben ontdekt is ongeveer 10.000 keer zo klein als onze Melkweg en is bezig met de productie van zijn eerste sterren.
Het gaat om zeer massarijke sterren, die naar kosmische maatstaven snel opbranden.
Deze sterren zijn een sterke bron van hoogenergetische röntgenstraling, die de astronomen als een heldere boog hebben waargenomen.
Bij hun ontdekking hebben astronomen gebruik gemaakt van gegevens van de Amerikaanse röntgensatelliet Chandra, die meer dan een maand lang op de zogeheten Phoenix-cluster was gericht.
Ook optische en infrarood-opnamen, gemaakt met de Hubble-ruimtetelescoop en de Magellan-telescoop in Chili, zijn gebruikt.
Met behulp van al deze opnamen heeft het onderzoeksteam een model gemaakt van de lenswerking van het zwaartekrachtsveld van de cluster.
Aan de hand van dit model konden de onderzoekers precies vaststellen hoeveel röntgenstraling van de cluster zelf afkomstig was, en deze van de Chandra-gegevens aftrekken.
Wat resteerde was de zwakke röntgensignatuur van een ver dwergsterrenstelsel.
Het beeld van dit kleine sterrenstelsel is door het zwaartekrachtlenseffect van de Phoenix-cluster met ongeveer een factor zestig versterkt. (EE)

Ook interessant

Sterrenstelsels zonder donkere materie zijn mogelijk ontstaan na grote botsing

stipmedia

Ruimtesonde Voyager vertoont vreemd gedrag

stipmedia

Verre galactische kraamkamers in kaart gebracht

stipmedia

Uitdijing van ons ‘lokale’ heelal nauwkeuriger dan ooit gemeten

stipmedia

ESA presenteert fraaie beelden van de zon

stipmedia

De ‘winden’ van zwarte gaten zijn sterk in kracht afgenomen

stipmedia