Image default

Onzichtbare dubbelster brengt verre ster aan het ‘knipperen’

Een 500 dagen durende waarnemingscampagne, onder aanvoering van de Europese astronomische satelliet Gaia, heeft informatie opgeleverd over een ‘onzichtbaar’ dubbelstersysteem dat een verder weg staande ster tijdelijk deed oplichten.
Het verschijnsel werd veroorzaakt door het gravitatielenseffect.
Het licht van de achtergrondster, die de aanduiding Gaia16aye heeft gekregen, werd door de zwaartekracht van de onzichtbare dubbelster zodanig afgebogen, dat het werd versterkt.
De dubbelster werkte dus als een soort vergrootglas.
Het helderder worden van Gaia16aye werd voor het eerst opgemerkt in augustus 2016.
Vervolgwaarnemingen met meer dan vijftig telescopen verspreid over de wereld lieten zien dat de ster zich merkwaardig gedroeg.
Eerst werd hij steeds helderder, om binnen een dag weer net zo plotseling af te zwakken.
Al snel was duidelijk dat het om een gravitatielens-verschijnsel ging, maar dan wel om een bijzondere variant.
Als de ‘lens’ uit één ster zou bestaan, zou een gelijkmatige helderheidstoename te zien zijn geweest, gevolgd door een geleidelijke helderheidsafname.
Maar in dit geval zwakte de ster abrupt af, om na een paar weken weer op te lichten.
En dat verschijnsel heeft zich in de maanden erna vier keer herhaald.
Dit gedrag wijst erop dat de ‘lens’ in dit geval een dubbelster moet zijn geweest.
Door de gecombineerde zwaartekrachtsvelden van twee sterren ontstaat een tamelijk ingewikkeld netwerk van meer of minder versterkende gebieden rond de dubbelster.
Wanneer van de aarde uit gezien bij toeval een verre ster achter dit sterrenpaar langs trekt, dan licht deze met tussenpozen op.
Uit de manier waarop Gaia16aye helderder en zwakker werd, hebben astronomen nu kunnen afleiden dat de dubbelster, die zelf te zwak is om waarneembaar te zijn, bestaat uit twee kleine sterren die vrij snel om hun gemeenschappelijke zwaartepunt wentelen.
De sterren hebben een omlooptijd van minder dan drie jaar. (EE)

Ook interessant

Geomagnetische storm veroorzaakte omvangrijke migratie van satellieten

stipmedia

Zwarte gaten houden sterrenstelsels in leven

stipmedia

ESA stuurt ruimtesonde naar planetoïde Apophis

stipmedia

Astronomen sporen donkere materie op in dwergsterrenstelsel

stipmedia

Middelzwaar zwart gat ontdekt in Omega Centauri

stipmedia

Valt naderende ’herfstkomeet’ uit elkaar?

stipmedia