Image default

Nieuwe telescopen voor de jacht op ‘leefbare’ exoplaneten vangen eerste licht op

Het SPECULOOS Southern Observatory (SSO) is met succes geïnstalleerd op de ESO-sterrenwacht op Paranal en heeft zijn eerste test- en kalibratie-opnamen gemaakt, een proces dat bekend staat als het ‘eerste licht’.
Na het voltooien van deze inbedrijfstellingsfase, zal deze nieuwe opstelling van telescopen voor de exoplanetenjacht aan zijn wetenschappelijke programma beginnen, dat in januari 2019 serieus van start gaat.
Het SSO vormt het hart een nieuw project dat de Search for habitable Planets EClipsing ULtra-cOOl Stars (SPECULOOS) heet.
Het bestaat uit vier telescopen die zijn uitgerust met hoofdspiegels van 1 meter.
De telescopen, die Io, Europa, Ganymede en Callisto zijn gedoopt, naar de vier grootste manen van Jupiter, zullen profiteren van de ongerepte waarnemingsomstandigheden op de berg Paranal, waar ook ESO’s vlaggenschip, de Very Large Telescope (VLT), staat.

De telescopen moeten gaan zoeken naar mogelijk leefbare planeten ter grootte van de aarde rond ‘ultra-koele’ sterren of bruine dwergen, die nog nauwelijks op de aanwezigheid van planeten zijn onderzocht.
Er zijn nog maar een paar exoplaneten ontdekt die in banen om sterren van dit type cirkelen, en nog minder bevinden zich in de leefbare zone van hun moederster.
Ook al zijn deze zwakke sterren moeilijk waarneembaar, ze zijn er in overvloed, ze omvatten ongeveer 15% van alle sterren in het nabije heelal. SPECULOOS is ontworpen om duizend van deze sterren, waaronder de dichtstbijzijnde, de helderste en de kleinste, te onderzoeken.
SPECULOOS maakt gebruikt van de zogeheten transitmethode.

Wanneer een planeet voor zijn ster langs schuift, houdt hij een deel van het licht van de ster tegen, wat resulteert in een subtiele maar waarneembare afname van de helderheid van de ster, in feite een gedeeltelijke ‘zonsverduistering’ in het klein.
Exoplaneten met kleinere moedersterren houden tijdens zo’n planeetovergang relatief meer sterlicht tegen, waardoor deze periodieke verduisteringen veel gemakkelijker te detecteren zijn dan die bij grotere sterren.
Tot nu toe is slechts een klein deel van de exoplaneten die met deze methode zijn gedetecteerd van het formaat aarde of kleiner.
Maar de combinatie van de kleine omvang van de SPECULOOS-doelsterren en de hoge gevoeligheid van de telescopen maakt de detectie van overgangen van planeten in de leefbare zone mogelijk.
Deze planeten zijn bij uitstek geschikt voor vervolgwaarnemingen met grote telescopen op aarde of in de ruimte. (EE)

Ook interessant

Niet alle water op aarde is van planetoïden afkomstig

stipmedia

Jupiter heeft een uiterst merkwaardig magnetisch veld

stipmedia

Neutrinodetector IceCube spoort versneller kosmische straling op

stipmedia