Bliksem is een van de meest indrukwekkende manifestaties van elektrische ontladingen in de atmosfeer van een planeet. Die bliksem komt niet alleen voor op de aarde, maar is ook waargenomen op Jupiter en Saturnus. Al sinds lang wordt vermoed dat ook in de atmosfeer van Mars elektrische ontladingen zouden kunnen plaatsvinden. Zulke ontladingen zijn nu waargenomen door Perseverance, de Marsverkenner die in 2021 op de rode planeet landde. De rover heeft een microfoon die geluiden uit zijn directe omgeving detecteert. Hiermee werden in twee Marsjaren (dus vier aardse jaren) tijdens 28 uur ‘luisteren’ 55 signalen opgevangen die op elektrische ontladingen wijzen. In sommige gevallen werd ook het radiosignaal hiervan opgevangen. De meeste signalen bleken samen te hangen met stofhozen en stofstormen die langs of over de Marsrover trokken. Dat is volgens Baptiste Chide en collega’s het bewijs dat wind en stof een cruciale rol spelen bij het optreden van elektrische activiteit. Stof- en zandwolken in de Marsatmosfeer kunnen – net zoals in woestijnen op aarde – door onderlinge wrijving een statische elektrische lading krijgen. De daaropvolgende ontladingen veroorzaken op Mars echter geen imposante bliksemflitsen, maar slechts kleine kortdurende vonkjes. Net zoals tijdens bijvoorbeeld het uittrekken van een wollen trui. En het is nog maar de vraag of die vonkjes op Mars ooit gezien zullen worden. Aangezien elk jaar duizenden stofstormen op Mars plaatsvinden, zijn die waarschijnlijk de belangrijkste oorzaak van de ’elektrificatie’ van de Marsatmosfeer. En die zou volgens de onderzoekers ook een belangrijke aanjager van chemische reacties kunnen zijn. Ze zouden onder andere oxiderende verbindingen kunnen laten ontstaan, die de levensduur van eventuele organische verbindingen verkorten. De microbliksems kunnen echter ook storingen in voertuigen op Mars veroorzaken. Tot nu toe zijn er op dit gebied nog geen problemen gemeld, waarschijnlijk doordat deze voertuigen goed zijn ‘geaard’ zijn (een goed contact met de bodem hebben). De Russische Mars 3, die in december 1971 tijdens een zware stofstorm landde, gaf echter al binnen twee minuten de geest. Mogelijk als gevolg van een elektrische ontlading. (GB/Nature 647, blz. 857 en 865) (Image credit: NASA/JPL-Caltech)
