Image default

Kosmische ‘spin’ is bron van krachtige gammastraling

Met behulp van de 4,1-meter SOAR-telescoop in Chili hebben astronomen het eerste voorbeeld ontdekt van een dubbelstersysteem waarin een ster die bezig is om in een witte dwerg te veranderen, in een baan om een neutronenster draait die net klaar is met zijn transformatie tot een snel ronddraaiende pulsar.
Dubbelstersystemen van dit type worden ook wel ‘spinnen’ worden genoemd, omdat de neutronenster/pulsar de neiging heeft om de buitenste delen van de begeleidende ster ‘op te eten’ terwijl deze in een witte dwerg verandert.
Bij de opsporing van de bijzondere dubbelster heeft ook de Fermi-ruimtetelescoop een belangrijke rol gespeeld.
Deze ruimtetelescoop heeft sinds zijn lancering in 2008 hemelobjecten geïnventariseerd die opvallend veel gammastraling, de meest energierijke vorm van elektromagnetische straling, uitzenden.
Eén van deze objecten, met de aanduiding 4FGL J1120.0-2204, bleek de op één na helderste gammabron aan de hemel te zijn, maar tot nu toe was niet duidelijk om wat voor soort object het gaat.
Een team van astronomen uit de VS en Canada, onder leiding van Samuel Swihart van het US Naval Research Laboratory in Washington D.C., is nu met behulp van een spectrograaf meer te weten gekomen over 4FGL J1120.0-2204.
Het blijkt een dubbelstersysteem te zijn dat bestaat uit een ‘millisecondepulsar’, die honderden keren per seconde om zijn as draait, en de voorloper van een witte dwerg met een extreem lage massa.
Het tweetal bevindt zich op een afstand van 2600 lichtjaar.
Het optische spectrum van het dubbelstersysteem laat zien dat het licht van de toekomstige witte dwerg afwisselend naar het rood en het blauw verschuift.
Daaruit hebben de astronomen kunnen afleiden dat hij met een periode van vijftien uur om de veel zwaardere pulsar draait.
Tot nu toe hadden astronomen al ongeveer tachtig witte dwergen met een extreem lage massa ontdekt, maar de witte dwerg in 4FGL J1120.0-2204 is de eerste van dit type die om een neutronenster draait.
De witte dwerg is nu nog zeer heet (8200 °C) en ongeveer vijf keer groot als normale witte dwergen, maar zal door afkoeling geleidelijk tot normale afmetingen krimpen. (EE)
(Image Credit: Artist Impression (NOIRLab/NSF/AURA/J. da Silva/Spaceengine)

Ook interessant

‘Bekogelde planetoïde’ heeft nu een lange stofstaart

stipmedia

Nieuwe twijfel over water in Marsbodem

stipmedia

Kolossale ‘hittegolf’ ontdekt in atmosfeer Jupiter

stipmedia

Astronomen ontdekken hete gasbel bij het superzware zwarte gat van de Melkweg

stipmedia

Ontstaansgeschiedenis van planetoïde Ryugu gereconstrueerd

stipmedia

Planetoïde die Vredefortkrater vormde was groter dan ‘dino-killer’

stipmedia