Van quasars, de extreem heldere kernen van verre sterrenstelsels, wordt aangenomen dat ze hun energie ontlenen aan een superzwaar zwart gat dat gas uit zijn omgeving aantrekt.
Voor het eerst zijn astronomen erin geslaagd om de versnelling van dat gas te meten (Nature).
Het gas dat door een superzwaar zwart gat wordt aangetrokken, verzamelt zich in eerste instantie in een accretieschijf, een kolkende massa van ziedend hete materie.
Pas later stroomt die materie het zwarte gat in.
Het toestromende gas kan niet rechtstreeks worden waargenomen.
De straling ervan valt in het niet bij de extreme helderheid van de accretieschijf.
Wel kunnen astronomen proberen om de gevolgen waar te nemen van gas dat vanaf de aarde gezien voor de accretieschijf langs beweegt.
Zulk gas veroorzaakt een soort verduisteringen: op bepaalde golflengten absorbeert het de straling van de accretieschijf.
Dit laatste resulteert in donkere lijnen in het lichtspectrum van de schijf.
En aan de breedte van deze lijnen kan worden afgelezen met welke snelheden het gas beweegt.
Een team van Chinese astronomen heeft nu vastgesteld dat het gas daarbij een snelheid van 5000 kilometer per seconde bereikt.
Deze hoge snelheid bevestigt dat het gas door een extreem grote massa wordt aangetrokken.
En uit berekeningen blijkt dat het punt waar de snelheid van het gas piekt zo’n beetje ligt op de plek waar de buitenste begrenzing van de accretieschijf wordt verwacht. (EE)
