Accretieschijven: de beste energiecentrales van het Heelal

Kaart niet beschikbaar

Datum/Tijd
Date(s) - 16 mei
19:45 – 22:30

Locatie
publiekssterrenwacht Vesta

Categorieën


Jakob van den Eijnden

Van de vier krachten die er bestaan in de natuur is zwaartekracht voor de sterrenkunde de belangrijkste; het is de zwaartekracht die verklaart waarom de zon opkomt, waarom de Melkweg eruit ziet als een spiraal, en zelfs waarom het Heelal al miljarden jaren uitdijt. Zwaartekracht veroorzaakt ook een ander veelvoorkomend proces, genaamd accretie, waarbij een massa – bijvoorbeeld een zwart gat of een vormende ster – materiaal uit haar omgeving aantrekt en zich toe-eigent. Het heelal zit vol met perfecte laboratoria om dit proces beter te bestuderen: dubbelstersystemen, waarbij een van de sterren een zwart gat of een neutronenster is, die via de zwaartekracht het gas van de begeleidende ster afpakt. Dit gas vormt dan, terwijl het van de ster wegstroomt, een accretieschijf. En hoewel we het zwarte gat, of de neutronenster, niet of heel lastig direct kunnen zien, straalt die schijf onvoorstelbaar helder over vele golflengtes. In deze lezing zal ik de basis van deze accretieschijven uitleggen, aan de hand van zowel de theorie, als de waarnemingen. Ik zal beginnen met de reden dat accretie plaatsvindt en de schijf überhaupt ontstaat, vervolgens de eigenschappen van deze schijf beschrijven, om het theorieonderdeel te eindigen met hoe we verwachten dat dit alles eruit zou moeten zien. Vervolgens zal ik de waarnemingen van dit soort objecten beschrijven, met alle denkbare telescopen van radio tot röntgen- en gammastraling. Daaruit zal blijken dat we redelijk snappen hoe de accretieschijven werken, maar er ook nog erg veel te ontdekken valt 

Voor het volgen van de lezingen is geen kennis van de wiskunde vereist. Wel wordt voor het kunnen volgen van de voordrachten een basiskennis astronomie of weerkunde gevraagd. Deze kan men door zelfstudie uit talloze publicaties verkrijgen. Ook kan men een cursus volgen aan de publiekssterrenwacht Vesta.

Zuideinde 197 | 1511 GD | Oostzaan

De contributie bedraagt 35,00 euro per jaar. Belangstellenden mogen twee lezingen gratis bijwonen.

Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek Aangesloten bij de KNVWS

Ook interessant

Conferentie: Leven in het heelal

stipmedia

On the Moon Again

stipmedia

Lezing “Radioastronomie, waarnemen van neutraal waterstof”

stipmedia