astrnieuwsheader

 

 unawe  EuSpSo.png

 Vallendesterren  Eurekashop be

 

28 maart 2018 • ‘Luchtig’ sterrenstelsel bevat geen donkere materie

NGC1052_DF2_1140X1000px-300x262.jpg

Een team van astronomen, onder leiding van de Nederlander Pieter van Dokkum, heeft een uniek sterrenstelsel ontdekt dat vrijwel geheel uit normale materie (sterren, gas en stof) lijkt te bestaan (Nature, 29 maart). Dat is heel opmerkelijk, omdat sterrenstelsels doorgaans een ruim overschot aan donkere materie bevatten. Het ongeveer 65 miljoen lichtjaar verre sterrenstelsel, dat NGC1052-DF2 of kortweg DF2 wordt genoemd, is ook in een ander opzicht bijzonder. Het is ongeveer zo groot als ons Melkwegstelsel, maar bevat 200 keer zo weinig sterren. Hierdoor is het min of meer doorzichtig. Het bijzondere karakter van DF2 werd opgemerkt op opnamen van de Dragonfly Telescope Array, een lenzenkijker die mede door Van Dokkum is ontworpen. Dit instrument bestaat uit 48 ‘normale’ telelenzen en is heel geschikt voor het opsporen van ultra-diffuse sterrenstelsels zoals DF2. Het ontbreken van donkere materie is vastgesteld met een van de Keck-telescopen op Hawaï. (Image: NASA; ESA; P. van Dokkum)

 

Met dat veel grotere instrument zijn de snelheden gemeten van een aantal bolvormige sterrenhopen in DF2. Uit die metingen bleek dat deze sterrenhopen veel trager om het centrum van het sterrenstelsel cirkelen dan gedacht. Aan de hand van de snelheden van deze sterrenhopen hebben de astronomen de massa van DF2 bepaald. Daarbij is vast komen te staan dat de zichtbare sterren en gas- en stofwolken in DF2 bijna alle massa voor hun rekening nemen. Als er al donkere materie in het stelsel zit, is het 400 keer zo weinig als verwacht. Van Dokkum en zijn collega’s hopen nog dit jaar meer van deze ‘luchtige’ sterrenstelsels zonder donkere materie op te sporen. Ondertussen wordt alvast hard naar een verklaring voor de opmerkelijke eigenschappen van DF2 nagedacht. Want eigenlijk gingen astronomen ervan uit dat donkere materie een normaal ingrediënt van sterrenstelsels zijn. Een mogelijke verklaring voor het tekort aan sterren én donkere materie in DF2 is dat het stelsel een periode van hevige stervorming heeft gekend. De krachtige sterrenwinden en supernova-explosies die daarbij zijn opgetreden zouden gas en donkere materie uit het stelsel hebben verdreven. (EE)

Meer informatie:

→ How Do You Make A Galaxy Without Dark Matter?

Weersverwachting

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@zenitonline.nl

Login redactie