Sterren & planeten 2018

Bestel hier

Zenit januari 2018

Lees verder

De nieuwe sterrengids 2018

Bestel hier
  • 17 januari 2018 • Vreemd gedrag van ster verraadt eenzaam zwart gat in grote sterrenhoop

    eso1802a.jpg

    Astronomen hebben in de bolvormige sterrenhoop NGC 3201 een ster ontdekt die zich heel vreemd gedraagt. Hij lijkt een omloopbaan te volgen om een onzichtbaar zwart gat dat ongeveer vier keer zoveel massa heeft als de zon. Het is het eerste inactieve zwarte gat van stellaire massa dat in een bolvormige sterrenhoop is aangetroffen en het eerste dat is ontdekt via rechtstreekse detectie van zijn zwaartekrachtsaantrekking (Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 17 januari).Bolvormige sterrenhopen zijn enorme verzamelingen van tienduizenden sterren die om de meeste sterrenstelsels draaien. Ze bestaan al sinds de tijd dat de vorming van sterrenstelsels op gang kwam en behoren daarmee tot de oudst bekende stersystemen in het heelal. Momenteel zijn er meer dan 150 bekend die tot ons Melkwegstelsel behoren.

    Lees verder  
  • 11 januari 2018 • Orionnevel van binnen en van buiten bekeken

    low_STSCI-H-p1803a-t-400x400.png

    Tijdens de 231ste bijeenkomst van de American Astronomical Society, die deze week in National Harbor in Maryland (VS) wordt gehouden, hebben astronomen enkele 3D-video’s gepresenteerd die een kijkje bieden in de Orionnevel – het bekende stervormingsgebied in het gelijknamige sterrenbeeld. De video’s zijn gebaseerd op beelden van de ruimtetelescopen Hubble (zichtbaar licht) en Spitzer (infrarood). De video’s voeren de kijker langs pas geboren sterren, gloeiende gaswolken en de kikkervis-vormige gasomhulsels van protoplanetaire schijven. Ook geven ze een duidelijk beeld van de enorme ‘grot’ in de Orionnevel die is ontstaan door de inwerking van de intense straling van de sterren van de Trapezium-sterrenhoop.

    Lees verder  
  • 11 januari 2018 • Mogelijke ‘dakramen’ ontdekt in krater bij noordpool van de maan

    Screen Shot 2018-01-10 at 12.42.32 PM.png

    Onderzoekers van het SETI Institute en het Mars Institute hebben de ontdekking bekendgemaakt van een diepe kuilen of schachten nabij de noordpool van de maan. Het zou kunnen gaan om gaten in het ‘dak’ van een ondergronds netwerk van (deels ingestorte) lavabuizen, die als ingangen kunnen dienen. De kuilen zijn ontdekt op beelden van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). De mogelijke ‘dakramen’ zijn aangetroffen in het noordoostelijke deel van de 70 kilometer grote inslagkrater Philolaus. Ze hebben middellijnen van 15 tot 30 meter en hun inwendige ligt geheel in de schaduw. (NASA/Lunar Reconnaissance Orbiter/SETI Institute/Mars Institute/Pascal Lee).

     

    Lees verder  

zenit nieuwsbrief004u

STGIDSdefZenit.jpg

advertentie september down

 

 unawe  EuSpSo.png

 Vallendesterren  Eurekashop be

 

22
jan

armandpien.be

Inleiding sterrenkunde

Tijdens deze achtdelige lessenreeks krijgt u een basiskennis over de sterrenkunde.

Een aantal onderwerpen die aan bod komen: de nachtelijke sterrenhemel, oriëntatie aan de hemel, de Zon, kenmerken van sterren, het zonnestelsel, verder dan de sterren, computerastronomie.

8 maandagavonden (20u-22u), van 22 januari tot en met 19 maart 2018

Deelnemen kost €44,00 (inclusief 1 jaar lidmaatschap VSRUG)

UGent Volkssterrenwacht Armand Pien
Rozier 44, 9000 Gent
Ingang via Gezusters Lovelingstraat 1
+ 32 09 264 36 74
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

armandpien.be

23
jan

volkssterrenwachtamsterdam.nl

Amsterdam
23 januari, Wil Tirion: Cartografie van de Sterrenhemel.

De laatste jaren is er heel wat veranderd in het vervaardigen van sterrenkaarten en atlassen Aan de hand van een presentie met veel illustraties wordt een overzicht gegeven van de geschiedenis van de uranografie (ofwel cartografie van de sterrenhemel). Er wordt gesproken over het ontstaan van de sterrenbeelden, ook die aan de zuidelijke hemel; oude hemelkaarten en hun merkwaardigheden en de veranderingen die de hemelcartografie heeft ondergaan, tot op de dag van vandaag.

Na een korte pauze, volgt nog een tweede presentatie waarin de spreker vertelt over zijn eigen werk op dit gebied en de veranderingen in het werk door de komst van de computer. Daarna wordt de gelegenheid geboden tot het stellen van vragen.

Wil Tirion heeft zijn leven lang belangstelling gehad voor de sterrenhemel en met name voor kaarten van de sterrenhemel. In 1977 is hij voor het eerst begonnen aan een sterrenatlas, tot magnitude 6,5 (de hele hemel op 5 grote kaarten), die werd gepubliceerd in het boek Encyclopedia of Astronomy en later als losse set kaarten uitgegeven door the British Astronomical Association onder de titel B.A.A. Star Charts 1950.0. Daarna, nog steeds als hobby, is hij begonnen Sky Atlas 2000.0, met sterren tot magnitude 8,0.

Na de publicatie hiervan, in 1981 (door Sky Publishing Corporation en Cambridge University Press), begonnen verzoeken van uitgevers binnen te komen. Een en ander resulteerde in het opzeggen van zijn baan als grafisch tekenaar en vanaf 1983 is hij fulltime, zelfstandig uranograaf (hemelcartograaf). Sindsdien heeft hij sterrenkaarten gemaakt voor verschillende sterrenatlassen en een groot aantal boeken en tijdschriften.

Op 7 november 1987 ontving Wil Tirion de 'Dr. J. van der Bilt-prijs'; een onderscheiding van de Nederlandse Vereniging voor Weer en Sterrenkunde en op 1 september 1993 werd door de Internationale Astronomische Unie een planetoïde naar hem vernoemd.

Weth. Verheijhal, Polderweg 300, Amsterdam, 20.00 uur.

volkssterrenwachtamsterdam.nl

23
jan

vu-eindhoven.nl

23 januari t/m 6 maart 2018 - 6 lessen

Een verkenning van de natuur buiten onze Aarde. Wat vinden we daar en hoe is de samenhang? U wordt deelgenoot gemaakt van een speciale buitenaardse ontdekkingsreis. Daarin maken we kennis met sterren en hun evolutie, planeten en hun manen en ringen en de onderlinge interacties, met geweldadige processen en hun vaak indrukwekkende natuurverschijnselen. Bestaan er echt andere planeten waar leven mogelijk is?

Deze cursus vereist geen voorkennis noch lectuur. Hopelijk wilt u ook deelnemen aan enkele (vrijblijvende) waarnemingssessies.

De docent stuurt enkele dagen voor elke les een hand-out van de komende les. Dit zijn zes zwart-wit presentatieplaatjes per blad. Hier kunnen de cursisten hun eigen aantekeningen bij schrijven tijdens de les. Na de les wordt de presentatie zelf aan de cursisten toegestuurd en als het kan een toelichting bij de meeste plaatjes. Anders wordt die na de cursus alsnog toegestuurd.

Docent : De Heer Bram Dorreman
Inlichtingen: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

dinsdag 19:30-21:30 uur 
plaats:Van Maerlantlyceum Jacob van Maerlantlaan 11 EINDHOVEN
Prijs € 87,-

vu-eindhoven.nl

25
jan

Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek

Zaanstreek
prof. dr. Michiel Hogerheijde: De ALMA-telescoop onthult het ontstaan van planeten.

In 2012 werden de eerste waarnemingen verricht met de Atacama Large Millimeter Array (ALMA). Deze telescoop staat op 5 km hoogte in de Chileens Andes, en bestaat uit 66 parabool-antennes met elk een doorsnee van 12 meter. ALMA is een van de grootste internationale sterrenkundige projecten.  Met dit instrument kunnen sterrenkundigen speuren naar gas en stof in het universum, van de randen van het zichtbare heelal tot in de schijven rond jonge sterren waar nieuwe planeten ontstaan. Nu, bijna zes jaar later, heeft ALMA een hele reeks ontdekkingen opgeleverd. In deze lezing wordt een simpele uitleg gegeven over de werking van ALMA, en voorbeelden gegeven van de meest spectaculaire ontdekkingen die ALMA heeft gedaan. Hierbij wordt speciaal aandacht besteed aan de fascinerende afbeeldingen die ALMA heeft gemaakt van planeetvorming. ALMA staat op het punt om in detail te onthullen hoe planeten ontstaan, en in deze lezing zal worden belicht wat we in de afgelopen jaren geleerd hebben, en wat we in de komende paar jaar nog meer verwachten te ontdekken.
Publiekssterrenwacht Vesta, Zuideinde 197, Oostzaan, 19.45 uur.
Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek

25
jan

triangulum.nl

Triangulum
drs. Jean-Paul Keulen: Verstoppertje spelen met aliens.
Zalencentrum Het Hart, Jolinkweg 2, Eefde, 19.30 uur.
triangulum.nl

tipvanderedactie

TIP VAN ONZE REDACTIE!

Schenk eens een telescoop!!

'Sterren schitteren voor iedereen' was oorspronkelijk bedoeld voor onze Lage Landen, Engeland en Duitsland.

Op eenvoudige vraag stemde onze Eerste Belgische astronaut, DIRK FRIMOUT erin toe om Peter van dit project te worden. Meneer Frimout zet zich al 25 jaar belangeloos is voor het promoten van wetenschap en techniek bij jongeren. Voor ons was dit een eer, maar tevens een 'stok achter de deur. Wij beseften dat we daarmee het project hoog moeten houden. 

Uit het eerste project (bedoeld voor onze landen) was het besef er snel dat de wereld groter is dan België en Nederland.Er is nog de 'rest van de wereld'.
Er werd een tweede project opgericht, spin off van Sterren Schitteren Voor Iedereen, een project dat FRANK DE WINNE zeer ter harte neemt. Staat ook op de lijst van aanbevolen projecten van de Internationale Astronomische Unie (IAU).

Ook André Kuipers staat pal achter het project net als het hele ESA astronautenkorps, een aantal NASA astronauten, wetenschappers, weermensen... Project gaat dankzij UNAWE en VVOB de wereld rond.

Er is ook een nieuwe website. Zie ssvi.be

Lees verder... 

Januari

Maan

Volle Maan                        2 januari                             03.24 uur
Laatste Kwartier               8 januari                             23.24 uur
Nieuwe Maan                   17 januari                           03.17 uur
Eerste Kwartier                24 januari                           23.20 uur
Volle Maan                        31 januari                           14.27 uur

Planeten

Mercurius bereikt op 1 januari 2018 zijn grootste westelijke elongatie en is de eerste helft van de maand ’s ochtends boven de zuidoostelijke horizon waarneembaar. Tot 8 januari komt de planeet meer dan anderhalf uur vóór de zon op. Verwar Mercurius niet met Saturnus; de twee planeten zijn met elkaar in conjunctie op 13 januari.

Lees verder
icon-nieuws

STERRENKIDS

Ben je geïnteresseerd in sterrenkunde?

Kijk je wel eens naar de maan, de zon of de sterren? Als je nieuwsgierig bent wil je waarschijnlijk veel weten over de sterren en het heelal. Want hoe ver staat de zon eigenlijk bij ons vandaan en wat is de Melkweg precies?
Lees snel verder, dan ben jij straks misschien wel de slimste van de klas.  

Veel leesplezier bij Sterrenkids!

Lees verder





icon-nieuwesterrengids

HOOGTEPUNTEN UIT HET NIEUWE NUMMER

GW170817: een sterrenkundige Steen der Wijzen

zenitjan2018ho.jpg

Een goudmachine in de diepe ruimte, zo kondigde de pers de zwaartekrachtgolfdetectie annex kilonova aan die afgelopen oktober het nieuws haalde. Naast de productie van al dat edelmetaal, is er uiteraard meer spannends te melden over GW170817, de wetenschappelijke naam voor deze samensmelting van twee neutronensterren.

In gesprek met Jordy Davelaar

JordyDavelaar.jpg

Van mooie foto’s van de Hubble kunnen we natuurlijk nooit genoeg krijgen. Meer foto’s willen we! Maar behalve nog meer ‘platte’ foto’s van de verste plekken in het heelal, kunnen we er natuurlijk ook een schepje bovenop doen. Of beter: een dimensie toevoegen. En dan niet met zo’n ‘plat’ filmpje op YouTube, maar met een ‘spacey’ zwarte 3D-helm op om een zwart gat heen swingen. Op bezoek aan de Radboud Universiteit in Nijmegen bij Jordy Davelaar (Wageningen, 1991) krijg ik een voorproefje. “Stel, je vliegt met radio-ogen in een ruimteschip bij een zwart gat op ongeveer de afstand van de aarde tot de zon, dan zou de omgeving er zo uitzien. Als je je hoofd draait, dan zie je het zwarte gat heel realistisch uit je ooghoeken verdwijnen. En terwijl je zelf om het zwarte gat heen vliegt, zie je plasma rond het gat kolken en draaien in alle richtingen.”

Wetenschap de ruimte in

zenitjan2018.jpg

Het is deze maand zestig jaar geleden dat wetenschappelijk onderzoek in de ruimte met satellieten daadwerkelijk begon. De Sovjet-Unie had eind 1957 weliswaar de eerste satellieten gelanceerd, maar de echte wetenschap begon met de Amerikaanse Explorer 1. Die leverde meteen een grote ontdekking op. De aarde bleek twee gordels te bezitten waarin door het aardse magneetveld energierijke deeltjes zitten opgesloten. Ze zijn vernoemd naar hun ontdekker, James Van Allen. Sindsdien heeft het wetenschappelijke ruimteonderzoek een enorme vlucht genomen.

 

icon-facebook

LIKE ONS OP FACEBOOK!

Staat jouw foto straks op Zenitonline.nl?

Als amateur-astronoom maak je soms mooie foto’s van het weer of verschijnselen aan de hemel. Zou je het leuk vinden om jouw foto op Zenit online terug te zien? Stuur je foto, voorzien van wat gegevens over de locatie van de foto en uitleg over wat we zien aan info@zenitonline.nl
Het staat de redactie vrij om een foto naar eigen goeddunken te plaatsen en deze weer te verwijderen.
Wij zijn niet aansprakelijk voor de rechten van het geplaatste materiaal.

 

icon-amateurs

AMATEURS ACTIEF

Komeet C/2015 V2 (Johnson)

Amateurs actief
Komeet C/2015 V2 (Johnson)

Komeet C/2015 V2 (Johnson) is vanaf april een mooie verschijning aan de  ochtend- en avondhemel, en doorliep op 12 juni het perihelium van zijn baan. De meest gunstige verschijning was rond 22 mei, toen de komeet een helderheid bereikte van magnitude +7,2. Jan Brandt fotografeerde de staartster in de nacht van 21 op 22 mei vanuit de Dordtse Biesbosch met zijn 20 cm f/6 Newtontelescoop en een Canon 1000D op een EQ6-montering. De opname is een stack van 5 subs van elk 5 minuten belichtingstijd. Het volgen gebeurde nog ouderwets met de hand door een 67 mm ‘volgNewton’, voorzien van een verlicht kruisdraadoculair. In de kleine drie kwartier die het maken van de opnamen vergde verplaatste komeet Johnson zich merkbaar aan de hemel. In de nabewerking verwijderde Jan dit effect met Deep Sky Stacker en Photoshop, waarbij hij ook gebruik maakte van 2 dark frames en 14 flatfields. Komeet Johnson is nog tot in juli zichtbaar.

De Dubbele Sterrenhoop in Perseus

Amateurs actief
De Dubbele Sterrenhoop in Perseus

De Dubbele Sterrenhoop in Perseus is een van de mooiste open sterrenhopen aan de hemel, zowel voor de verrekijker als de fotocamera. Hans Goertz fotografeerde het tweetal op 29 september 2016 vanuit de Gornergrat in Zwitserland. Deze jonge sterrenhopen, niet ouder dan 13 miljoen jaar, worden gedomineerd door blauwe, hete sterren, maar op de foto is te zien dat de zwaarste en snelst evoluerende sterren al het rode (super)reuzenstadium bereikt hebben. Gegevens: Canon EOS 60D op Vixen Polarie-volgmechanisme, f/2, 135 mm, 30 sec. belicht bij ISO 400.

De bolvormige sterrenhoop M22

Amateurs actief
De bolvormige sterrenhoop M22

Vanwege zijn zuidelijke positie is de bolvormige sterrenhoop M22 in het sterrenbeeld Boogschutter vanuit onze contreien minder goed zichtbaar, maar in Frankrijk lukt dat een stuk beter. Jo Smeets fotografeerde het object op 26 september 2016 vanuit St. Amand de Coly in de Dordogne met zijn Skywatcher Esprit 120 mm, een Canon EOS 70D en een Riccardi reducer 0,75, F5,25, 90 sec. belicht bij ISO 1600. Het oranje object rechtsonder M22 is de rode reuzenster 24 Sgr, van magnitude +5,5 en spectraaltype K3.

De emissienevel IC410

Amateurs actief
De emissienevel IC410

Ferry Zijp en Teus Tukker maakten deze bijzonder fraaie opname van de emissienevel IC410, samen met de jonge open sterrenhoop NGC 1893, in het sterrenbeeld Voerman op 29 en 30 september 2016. Zij gebruikten een 20 mm f/5,2 Newtontelescoop en een SBIG8300 monochrome camera met smalbandfilters voor H-α, OIII en SII. De totale belichtingstijd door de drie filters bedroeg maar liefst 7 uur en 20 minuten, terwijl de opname tot stand kwam onder de lichtvervuilde hemel van Nuenen, bij de ‘lichtstad’ Eindhoven!

De donkere hemel van Boénat

Amateurs actief
De donkere hemel van Boénat

Marco Langbroek zocht in mei 2016 de donkere hemel van Boénat in de Franse Auvergne op en nam zijn C6 (15 cm Schmidt-Cassegrain), Canon EOS 60D en F6,3 reducer mee. Daar maakte hij onder meer in de nacht van 2 op 3 mei deze fraaie foto van de Draaikolknevel (M51) in de Jachthonden, een stack van 92 opnamen met een belichtingstijd van 15 sec. per opname bij ISO 3200.

icon-nieuws

ZENIT INKIJKEN

ZENIT INKIJKEN blok

Weersverwachting

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@zenitonline.nl

Login redactie